Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των φορολογουμένων προς την Εφορία παρουσίασαν συνεχή άνοδο, φτάνοντας τα 114,57 δισ. ευρώ στο τέλος Απριλίου 2026, σημειώνοντας αύξηση 3,77 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Παράλληλα, ο αριθμός των οφειλετών, τόσο φυσικών όσο και νομικών προσώπων, ξεπέρασε τα 4,2 εκατομμύρια, με αύξηση 9.460 ατόμων σε ετήσιο επίπεδο. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στις χαμηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες, καθώς οι οφειλέτες με χρέη έως 50 ευρώ αυξήθηκαν κατά 76.938 άτομα. Αντίθετα, σε μηνιαία σύγκριση (Απρίλιος έναντι Μαρτίου), σημειώθηκε αξιοσημείωτη μείωση των οφειλετών κατά 545.788 άτομα, ξεπερνώντας τη μείωση του προηγούμενου έτους (371.016 άτομα), γεγονός που αποδίδεται στην επίδραση της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ.
Ανεπίδεκτα Είσπραξης & η Σκληρή Πραγματικότητα των Εισπράξεων
Η ανάλυση των οφειλών αποκαλύπτει χαμηλή εισπραξιμότητα:
- Επισήμως ανεπίδεκτα: 35,53 δισ. ευρώ (31,01% του συνόλου) έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης. Αναμένεται ότι το ποσό αυτό θα φτάσει τα 42 δισ. ευρώ, καθώς η ΑΑΔΕ προετοιμάζεται να εντάξει επιπλέον 7 δισ. ευρώ σε αυτή την κατηγορία.
- Το «μπλοκαρισμένο» πραγματικό υπόλοιπο: Από τα 79 δισ. ευρώ του θεωρητικά εισπράξιμου υπολοίπου, 8,15 δισ. ευρώ αφορούν αποδεδειγμένα αφερέγγυους οφειλέτες, ενώ 17,28 δισ. ευρώ είναι χρέη παλαιότερα της δεκαετίας.
- Η πηγή των εσόδων: Μετά την αφαίρεση των παραπάνω, απομένουν 26,95 δισ. ευρώ ενεργών οφειλών. Από αυτό το ποσό, που αντιστοιχεί στο 34,10% του πραγματικού υπολοίπου, προέρχεται το 92,40% των συνολικών εισπράξεων της φορολογικής διοίκησης.
Η Ακτινογραφία των Πραγματικών Οφειλών
Σύμφωνα με ανάλυση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, βασισμένη σε στοιχεία της ΑΑΔΕ, η σύνθεση του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους έχει ως εξής:
- Φορολογικές οφειλές: 52,37 δισ. ευρώ (66,26% του συνόλου).
- Πρόστιμα: 17,45 δισ. ευρώ (22,09%), περιλαμβάνοντας φορολογικά και μη φορολογικά πρόστιμα.
- Μη φορολογικά χρέη: 9,20 δισ. ευρώ (11,65%), όπως δάνεια, δικαστικά έξοδα και καταλογισμοί.
Στις καθαρά φορολογικές οφειλές (52,37 δισ. ευρώ), ο ΦΠΑ κατέχει την πρώτη θέση με 24,74 δισ. ευρώ (47,23%), ακολουθεί ο φόρος εισοδήματος με 42,17%, ενώ οι φόροι περιουσίας αντιπροσωπεύουν μόλις 5,33% (2,79 δισ. ευρώ).
Ακραία Συγκέντρωση: Φυσικά Πρόσωπα έναντι Νομικών Προσώπων
Η κατανομή των οφειλών παρουσιάζει μεγάλη ανισομέρεια:
- Χρέη άνω των 10.000 ευρώ: Παράγουν το 96,57% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
- Το 1% των μεγαλοοφειλετών: Οι οφειλέτες με χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ αποτελούν μόλις το 0,24% του συνόλου, αλλά συγκεντρώνουν το 75,53% των συνολικών οφειλών. Αντίθετα, το 90,40% των οφειλετών χρωστά έως 10.000 ευρώ, εκπροσωπώντας μόνο το 3,43% του συνολικού χρέους.
- Φυσικά Πρόσωπα (Ιδιώτες): Οφείλουν 43,53 δισ. ευρώ (38% του συνόλου). Κυριαρχούν στα χαμηλά ποσά, ελέγχοντας το 98,67% των χρεών κάτω των 50 ευρώ και το 88,31% των χρεών κάτω των 10.000 ευρώ, όπου οι ιδιώτες είναι 3.502.552 άτομα (91,12% της κατηγορίας).
- Νομικά Πρόσωπα (Εταιρείες): Ευθύνονται για 71,04 δισ. ευρώ (62% του συνόλου). Η παρουσία τους είναι συντριπτική στις οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ, με ποσοστό 70,19% (60,73 δισ. ευρώ). Οι εταιρείες αυτές ανέρχονται σε 6.500 (62,63% των μεγαλοοφειλετών).
Η Ακτινογραφία των Ρυθμίσεων
Το ποσοστό του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου που βρίσκεται υπό ενεργό ρύθμιση παραμένει χαμηλό, στο 6,83% (5,39 δισ. ευρώ).
- Γενική τάση: Η μεγαλύτερη διάθεση για ρύθμιση (18,65%) παρατηρείται σε οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ, με την κορύφωση να είναι η ζώνη 20.001 – 50.000 ευρώ (19,82%).
- Φυσικά πρόσωπα: Ρυθμίζουν κυρίως μικρότερα ποσά, με το υψηλότερο ποσοστό (17,05%) να καταγράφεται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ, και ειδικότερα στο εύρος 2.000 – 3.000 ευρώ (19,87%).
- Νομικά πρόσωπα: Παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά (27,09%) στις οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ, με τη στενότερη κατηγορία 10.001 – 20.000 ευρώ να φτάνει το 29,27%.
- Τα «άκρα» των ρυθμίσεων: Η αξιοποίηση των ρυθμίσεων είναι πολύ χαμηλή για πολύ μικρά χρέη (κάτω των 500 ευρώ), καθώς και για πολύ μεγάλα ποσά (άνω των 50.000 ευρώ για ιδιώτες και άνω των 300.000 ευρώ για επιχειρήσεις).
Μικτή Εικόνα στα Χρέη του Δημοσίου προς την Αγορά
Οι υποχρεώσεις του κράτους προς τους ιδιώτες παρουσιάζουν αντίρροπες τάσεις:
- Ετήσια βάση (Απρίλιος 2026 vs Απρίλιος 2025): Καταγράφηκε μείωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων κατά 255 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, οι οφειλές του κράτους μειώθηκαν κατά 232 εκατ. ευρώ (στα 2,920 δισ. ευρώ) και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων κατά 23 εκατ. ευρώ (στα 737 εκατ. ευρώ).
- Τρέχον έτος (Απρίλιος 2026 vs Δεκέμβριος 2025): Σε σύγκριση με το τέλος του προηγούμενου έτους, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου αυξήθηκαν κατά 358 εκατ. ευρώ, λόγω αύξησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά 343 εκατ. ευρώ και των εκκρεμών επιστροφών φόρων κατά 15 εκατ. ευρώ.