Αθήνα, 12 Δεκεμβρίου 2023 – Με μια «μεγάλη βαλίτσα» ατζέντας έφτασε στην Αθήνα ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, την Τρίτη το βράδυ. Η άφιξή του θεωρείται από την ελληνική κυβέρνηση ως επιβεβαίωση του στρατηγικού βάθους των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων, σε μια κρίσιμη περίοδο ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Στην ατζέντα των συνομιλιών περιλαμβάνονται η συνεργασία στην άμυνα, η περιφερειακή ασφάλεια και η ενεργειακή ασφάλεια. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται από την Αθήνα στην παρουσία του Αμερικανού ΥΠΕΞ ενόψει της επανέναρξης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ισραήλ, ένα έργο που προκαλεί έντονο εκνευρισμό και απειλές εκ μέρους της Άγκυρας. Σημειώνεται ότι αυτή τη φορά η Ουάσιγκτον φαίνεται να «έσπασε» την παράδοση των ισορροπημένων επισκέψεων υψηλόβαθμων αξιωματούχων σε γειτονικές χώρες.
Υποδοχή στο Ελευθέριος Βενιζέλος
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έφτασε στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών περίπου στις 21:30, όπου τον υποδέχθηκε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, με τον οποίο αντάλλαξαν θερμή χειραψία. Μαζί τους ήταν και η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Το επίσημο πρόγραμμα του Υπουργού Ρούμπιο
Το επίσημο πρόγραμμα του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην Αθήνα περιλαμβάνει:
- 9:00: Συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, στο Υπουργείο Εξωτερικών. Θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις στον Τύπο και η έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ.
- 11:00: Επίσκεψη στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα για τα εγκαίνια των έργων ανακαίνισής της.
- 12:00: Συνεδρία του Στρατηγικού Διαλόγου σε κεντρικό ξενοδοχείο, με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών.
- 18:00: Ομιλία στην Πνύκα, το ιστορικό λίκνο της αθηναϊκής δημοκρατίας.
- 19:00: Συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.
- 20:00: Επίσημο δείπνο προς τιμήν του Αμερικανού ΥΠΕΞ, στο οποίο θα παρακαθίσει και ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
Τι περιλαμβάνει ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος ΗΠΑ – Ελλάδας
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο κ. Ρούμπιο θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς εταιρικής σχέσης σε τομείς όπως η αμυντική συνεργασία, η περιφερειακή ασφάλεια και η ενεργειακή ασφάλεια. Ο ίδιος είχε δηλώσει πριν την περιοδεία του ότι στην Ελλάδα υπάρχει όχι μόνο στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, αλλά και ισχυροί οικονομικοί δεσμοί.
Ο διάλογος θα ξεκινήσει με τα περιφερειακά ζητήματα, θα ακολουθήσουν οι δεσμοί των δύο λαών και θα υπογραφεί Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) για τη συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.
Επιπλέον, οι δύο χώρες θα ανανεώσουν το Μνημόνιο Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε αρχαιολογικό και εθνολογικό υλικό έως τον 15ο αιώνα μ.Χ. Θα υπογραφεί επίσης Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW 1978, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης των ναυτικών και την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας στη ναυτική εκπαίδευση.
Στο γεύμα εργασίας των δύο αντιπροσωπειών αναμένεται να συζητηθούν παγκόσμια ζητήματα, καθώς και θέματα ασφάλειας, ενέργειας, ναυτιλίας, τεχνολογίας, εμπορίου και επενδύσεων.
Οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται να ολοκληρωθούν στις 17:00.
Ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας-ΗΠΑ εγκαινιάστηκε το 2018, ενώ ο προηγούμενος, 5ος Γύρος, είχε πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.
Παρασκηνιακές συζητήσεις και στρατιωτικές συμφωνίες
Πριν από την επίσκεψη, προηγήθηκαν παρασκηνιακές συζητήσεις μηνών για την περαιτέρω διεύρυνση της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα, μέσω αλλαγών στις εγκαταστάσεις που περιλαμβάνονται στη Στρατηγική Συμφωνία. Αν και δεν αναμένεται νέα τροποποίηση της MDCA, οι δύο χώρες έχουν επενδύσει σημαντικά στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων, μέσω κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων.
Στο τραπέζι αναμένεται να τεθεί και το θέμα της απόκτησης των F-35, καθώς και ο οπλισμός τους. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε Viper αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2027, ενώ η Ελλάδα έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την απόκτηση τροχοφόρων τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού τύπου Stryker.
Επιπλέον, θα συζητηθεί το σχήμα «3+1», δηλαδή η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το σχήμα «3+1» και τα ενεργειακά projects
Το «3+1» έχει αποτελέσει βασικό στοιχείο του στρατηγικού διαλόγου Αθήνας-Ουάσινγκτον, με έμφαση στην εμβάθυνση της συνεργασίας και τη διασύνδεσή της με άλλες περιφερειακές πρωτοβουλίες. Για την Ελλάδα, αποτελεί εργαλείο συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε έναν τομέα που περιλαμβάνει την ενέργεια, την οικονομία και την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ενώ οι ΗΠΑ επιθυμούν την αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία. Κρίσιμος σε αυτόν τον σχεδιασμό είναι ο Κάθετος Διάδρομος, που θα επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και από εκεί σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Στο ίδιο ενεργειακό πλαίσιο εντάσσονται η Ρεβυθούσα, το FSRU της Αλεξανδρούπολης και ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB, υποδομές που ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Επίσης, συζητείται η ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη, σε μια προσπάθεια σύνδεσης της ενεργειακής στρατηγικής με την περιφερειακή συνεργασία και το σχήμα «3+1».
Ελληνοτουρκικά ζητήματα στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ρούμπιο
Στη συνάντηση με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, θα τεθούν επίσης η σχεδιαζόμενη επανέναρξη του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» της Τουρκίας, καθώς και η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας-Τελ Αβίβ.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει τέτοια ενεργειακά projects, ενώ παράλληλα δεν επιθυμεί εντάσεις μεταξύ συμμάχων στο ΝΑΤΟ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι πλήρως ενημερωμένο για την ατζέντα της επίσκεψης Ρούμπιο και τη στάση της Άγκυρας, η οποία διεκδικεί τη συγκατάθεσή της για το υποθαλάσσιο καλώδιο, καθώς διέρχεται από την υφαλοκρηπίδα της. Σύμφωνα με την εφημερίδα Hurriyet, η Αθήνα αναμένει από τον Ρούμπιο να θίξει τα ελληνοτουρκικά, αλλά οι πιέσεις από Ουάσινγκτον και Παρίσι ενδέχεται να μην επαρκούν για να κάμψουν τις αντιρρήσεις της Τουρκίας.
Τρεις συμφωνίες
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου προβλέπεται η υπογραφή τριών συμφωνιών και κειμένων συνεργασίας:
- Ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε αρχαιολογικό και εθνολογικό υλικό έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
- Υπογραφή Επιστολής Προθέσεων (Letter of Intent) για την εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.
- Υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών.
Επίσκεψη Ρούμπιο: 3.000 αστυνομικοί επί ποδός
Η Αθήνα βρίσκεται σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής, με την Ελληνική Αστυνομία να έχει θέσει σε εφαρμογή ένα αυστηρό σχέδιο ασφαλείας, που θυμίζει μέτρα επίσκεψης του Μπαράκ Ομπάμα. Περισσότεροι από 3.000 αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί σε κομβικά σημεία, σχηματίζοντας εκτεταμένο κλοιό ασφαλείας γύρω από το κέντρο της πόλης.
Ιδιαίτερα ενισχυμένα είναι τα μέτρα στην περιοχή της Πνύκας, όπου αναμένεται να εκφωνήσει ομιλία ο Αμερικανός αξιωματούχος. Ελεύθεροι σκοπευτές θα τοποθετηθούν σε ψηλά κτίρια και στρατηγικά σημεία.
LIVE Ενημέρωση από το webreporter.gr
21:58:40 «Σφραγίζεται» η Αθήνα λόγω άφιξης Ρούμπιο.
21:47:44 O Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα – Η στιγμή της υποδοχής του.
21:41:19 Η υποδοχή Γεραπετρίτη στον Ρούμπιο.
21:36:58 Τον υποδέχθηκε ο Γ. Γεραπετρίτης.
21:33:36 Στην Αθήνα βρίσκεται ο Μάρκο Ρούμπιο.
21:13:44 Ειρηνικά ολοκληρώθηκε το αντιπολεμικό συλλαλητήριο στην Αθήνα.
20:11:12 Πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία.
19:55:33 Κουτσούμπας: «Ο ελληνικός λαός δεν αντέχει άλλο».
19:42:35 «Ανεπιθύμητος ο Ρούμπιο» – Συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην Αθήνα (Βίντεο).
19:31:01 Κλειστοί δρόμοι στο κέντρο της Αθήνας.
19:14:36 Η ατζέντα της επίσκεψης Ρούμπιο.
LIVE
20:03:17 Το πρόγραμμα του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα:
- 09.00: Συνάντηση με Γεραπετρίτη / ΥΠ. ΕΞ. – Στρατηγικός διάλογος
- 09:30: ΔΗΛΩΣΕΙΣ
- 10.30 -12.00: ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ
- 12.00-17:00: THE ILISIAN ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
- 18:00-19.00: ΠΝΥΚΑ ΟΜΙΛΙΑ
- 19:00: ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ / ΜΑΞΙΜΟΥ
- 20:00: ΔΕΙΠΝΟ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΤΟ KING GEORGE