«Στο χιλιοστό»: Ανασκόπηση των εβδομάδων του 2015 που η Ελλάδα βρέθηκε στο χείλος του γκρεμού

Οι δραματικές στιγμές του καλοκαιριού του 2015, από το δημοψήφισμα μέχρι τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία στις Βρυξέλλες, καταγράφονται στο τελευταίο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό» για τον ΣΚΑΪ. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε αιφνιδιάσει τους Ευρωπαίους εταίρους με την ανακοίνωση δημοψηφίσματος. «Λυπάμαι, θα μάθουμε αν θέλουν οι Έλληνες να μείνουν στην ευρωζώνη», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο τότε Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ.

Το κλίμα ήταν βαρύ. Οι ουρές στα ΑΤΜ, οι συγκεντρώσεις υπέρ του «ΝΑΙ» και του «ΟΧΙ», καθώς και οι έντονες αντιπαραθέσεις στα τηλεοπτικά πάνελ, κυριαρχούσαν. Η αγωνία, ο φόβος, ο θυμός και μια κοινωνία διχασμένη ανάμεσα στην ελπίδα, το μούδιασμα και τον πανικό, χαρακτήριζαν την εποχή. Την Τρίτη 30 Ιουνίου, η Ελλάδα αδυνατεί να καταβάλει τη δόση ύψους 1,6 δισ. ευρώ προς το ΔΝΤ, με αποτέλεσμα να περιέλθει εκτός πλαισίου, συγκαταλέγοντας πλέον τη χώρα της Ζιμπάμπουε με ληξιπρόθεσμες οφειλές. «Δεν πιστεύω ότι θέλουν να μας πετάξουν έξω από το ευρώ και δεν θα το κάνουν», είχε ξεκαθαρίσει ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ εκείνη την περίοδο.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπάρακ Ομπάμα, παρακολουθούσε τις εξελίξεις με ιδιαίτερη αγωνία. Στέλνοντας μηνύματα προς την Άνγκελα Μέρκελ, οι συνεργάτες του ανέφεραν: «Το μήνυμα Ομπάμα στη Μέρκελ αφορούσε την κληρονομιά της: Αν θέλει να την θυμούνται όχι ως εκείνη που έσωσε την Ευρώπη, αλλά ως εκείνη που επέβλεψε τη διάλυση του ευρώ και του ευρωπαϊκού εγχειρήματος».

Την αγωνία των ΗΠΑ για το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας και ΕΕ, τόνισε και ο τότε υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τζακ Λιου. «Ήταν ξεκάθαρο ότι θα είχαμε συμφωνία ή… κρίση. Του είπα (στον Τσίπρα) ότι οι δυσκολότερες αποφάσεις που παίρνεις ως κυβέρνηση, είναι όσα πρέπει να κάνεις ώστε να μη συμβούν άσχημα πράγματα στη χώρα σου. Ακόμη κι αν δεν συμφωνείς με αυτά. Ήταν σιωπηλός τόσο που καταλάβαινες τι σκέφτεται. Κατάλαβε πως και ο Ομπάμα ανησυχούσε για τις επιπτώσεις».

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος έπεσε σαν κεραυνός. Στο σπάνιο οπτικό υλικό από το εσωτερικό του Μαξίμου, την ώρα της ανακοίνωσης του αποτελέσματος, αποτυπώνονται οι πανηγυρισμοί στους συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα. Ωστόσο, το μέγεθος της νίκης με 61% αιφνιδίασε ακόμη και στελέχη της τότε κυβέρνησης. Ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, επανέλαβε τα λόγια που είχε εκφράσει κατά καιρούς: «Επικοινώνησα μαζί του μετά το δημοψήφισμα και του είπα ότι πρέπει να ξεκαθαρίσει πως το όχι δεν σημαίνει εκτός ευρωζώνης αλλά επανέναρξη διαπραγμάτευσης. Του ξεκαθάρισα ότι αν δεν το κάνεις τότε να ξέρεις ότι εγώ έχω παραιτηθεί…»

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε επίσης ότι ζήτησε από τον κ. Τσίπρα τη σύγκληση του συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών. «Είχα μιλήσει με τον Ολάντ και μου είπε ότι δεν έχετε πολύ χρόνο. Μέχρι το μεσημέρι πρέπει να έχετε τελειώσει».

Ο Σταύρος Θεοδωράκης περιέγραψε το κλίμα που επικρατούσε στη συνάντηση των Πολιτικών Αρχηγών, υπογραμμίζοντας ότι ο Πάνος Καμμένος βρισκόταν σε διαφορετική γραμμή από τον Τσίπρα, εμφανιζόμενος πιο αισιόδοξος. Επίσης, αναφέρθηκε στα όσα τους είπε ο Αλέξης Τσίπρας για την τηλεφωνική συνομιλία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Ο Τσίπρας συνομίλησε με τον Πούτιν και μας είπε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να βοηθήσει αλλά αν θέλαμε ήταν διατεθειμένος να μιλήσει ευνοϊκά στη Μέρκελ», είπε ο κ. Θεοδωράκης, προσθέτοντας: «Εκεί κατέρρευσε το αριστερό αφήγημα».

Ο πρώην Πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, αποκάλυψε ότι πριν από την περίφημη 17ωρη διαπραγμάτευση, επικοινώνησε με όλους τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων. «Ήταν 15 αυτοί που ήθελαν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ», είπε, αναφερόμενος σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Σλοβενία και η Φινλανδία.

Συνεργάτες του Φρανσουά Ολάντ και της Άνγκελα Μέρκελ, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο Ματέο Ρέντσι και οι άνθρωποι που συμμετείχαν στις πιο κρίσιμες διαπραγματεύσεις, μίλησαν ανοιχτά για τις ώρες που το μέλλον της Ελλάδας ήταν αμφίρροπο. Ο Ματέο Ρέντσι, ο οποίος υποστήριζε σθεναρά τη χώρα μας στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις, σημείωσε ότι σε μια στιγμή «πίστεψα πως χάσαμε την Ελλάδα. Είπα στους δικούς μου ότι αυτό είναι μια τραγωδία». «Ρώτησα τη Μέρκελ αν είναι τελείως ανόητη και το συνεχίζει όλο αυτό», είπε μεταξύ άλλων στις δηλώσεις του.