Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βρίσκεται σε αυξημένη επαγρύπνηση, εξετάζοντας διεξοδικά τιμολόγια προερχόμενα από 42 χώρες που χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα χαμηλή φορολογία. Στόχος είναι ο εντοπισμός περιπτώσεων όπου ελληνικές επιχειρήσεις ενδέχεται να χρησιμοποιούν δαπάνες για τη μεταφορά κερδών στο εξωτερικό, με απώτερο σκοπό τη μείωση του φορολογικού τους βάρους στην Ελλάδα.
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ δεν περιορίζονται απλώς στην ύπαρξη ενός τιμολογίου. Οι αρμόδιοι ελεγκτές εμβαθύνουν, εξετάζοντας κατά πόσον πίσω από κάθε συναλλαγή υπάρχει πραγματική οικονομική δραστηριότητα. Εξετάζουν εάν τα προϊόντα που αναγράφονται στα παραστατικά παραδόθηκαν πράγματι ή εάν οι υπηρεσίες που δηλώνονται παρασχέθηκαν. Το κρισιμότερο στοιχείο είναι αν το δηλούμενο κόστος στα λογιστικά βιβλία της επιχείρησης ανταποκρίνεται σε ουσιαστική επιχειρηματική ανάγκη.
Η λίστα των 42 χωρών περιλαμβάνει προορισμούς όπου, για το φορολογικό έτος 2024, οι συντελεστές φορολογίας εισοδήματος ή κερδών είναι τουλάχιστον 40% χαμηλότεροι σε σύγκριση με τους αντίστοιχους ελληνικούς. Στη λίστα συγκαταλέγονται χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ιρλανδία. Παράλληλα, περιλαμβάνονται και χώρες των Βαλκανίων, όπως η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο.
Τι Ελέγχει η Εφορία
Οι συναλλαγές με τις εν λόγω χώρες θεωρούνται ιδιαιτέρως ευαίσθητες από φορολογικής απόψεως. Η σημαντική διαφορά στους φορολογικούς συντελεστές μπορεί να δημιουργήσει ισχυρά κίνητρα για την τεχνητή μεταφορά κερδών. Γι’ αυτόν τον λόγο, η νομοθεσία θέτει αυστηρούς κανόνες όσον αφορά την έκπτωση των σχετικών δαπανών από τα ακαθάριστα έσοδα.
Για τις επιχειρήσεις, είναι καίριας σημασίας να κατανοήσουν ότι η απλή επίκληση της ύπαρξης μιας εμπορικής συναλλαγής δεν επαρκεί. Για να αναγνωριστεί φορολογικά μια δαπάνη, οι επιχειρήσεις οφείλουν να αποδείξουν ότι πρόκειται για μια πραγματική και συνηθισμένη εμπορική πράξη, και όχι για μια μεθόδευση με σκοπό τη μεταφορά φορολογητέας ύλης σε χώρα με ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το βάρος της απόδειξης βαρύνει εξ ολοκλήρου την επιχείρηση. Κατά τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου, η επιχείρηση πρέπει να είναι σε θέση να προσκομίσει έναν πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης. Αυτός ο φάκελος θα πρέπει να περιλαμβάνει εμπορικές συμβάσεις, τιμολόγια, αποδεικτικά πληρωμών, στοιχεία διακίνησης αγαθών και οποιοδήποτε άλλο έγγραφο πιστοποιεί την πραγματική εκτέλεση της συναλλαγής. Επιπλέον, κρίνεται απαραίτητο να αποδεικνύεται η ουσιαστική παρουσία του αλλοδαπού προμηθευτή ή συνεργάτη.
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι δαπάνες που σχετίζονται με πληρωμές προς οντότητες με φορολογική έδρα στις προαναφερθείσες περιοχές απορρίπτονται αυτομάτως από την έκπτωση των ακαθάριστων εσόδων. Η μόνη εξαίρεση αφορά περιπτώσεις όπου η ελληνική επιχείρηση καταφέρνει να αναιρέσει το τεκμήριο, αποδεικνύοντας ότι οι εν λόγω δαπάνες αντιστοιχούν σε πραγματικές, συνήθεις εμπορικές πράξεις και δεν λειτουργούν ως όχημα μεταφοράς υπεραξίας με σκοπό τη φοροαποφυγή.
Μέσω των νέων, ψηφιακών διασταυρωτικών ελέγχων, η φορολογική διοίκηση καθιστά σαφές ότι οποιοδήποτε εικονικό ή διογκωμένο τιμολόγιο εντοπιστεί θα οδηγήσει άμεσα σε καταλογισμό επιπρόσθετων φόρων, επιβολή εξοντωτικών προστίμων, καθώς και αμφισβήτηση του συνόλου των δηλωθέντων εξόδων της συγκεκριμένης φορολογικής χρήσης.
Οι 42 Χώρες Υπό Έλεγχο
Η απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Α1160/2026), ορίζει αναλυτικά τα κράτη που θεωρούνται ότι έχουν προνομιακό φορολογικό καθεστώς, σύμφωνα με την παράγραφο 6, περίπτωση β’, του άρθρου 65 του ν. 4172/2013. Αυτά είναι τα κράτη στα οποία ο συντελεστής φορολογίας επί των κερδών, των εισοδημάτων ή του κεφαλαίου για ένα νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είναι ίσος ή κατώτερος από το 60% του συντελεστή φορολογίας νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που θα εφαρμοζόταν στην Ελλάδα, εάν το εν λόγω πρόσωπο ήταν φορολογικός κάτοικος ή διέθετε μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, βάσει του άρθρου 6 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Οι 42 χώρες που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία για το φορολογικό έτος 2024, με αλφαβητική σειρά, είναι οι εξής:
- Άγιος Ευστάθιος
- Αλβανία
- Ανατολικό Τιμόρ
- Ανγκουίλα
- Ανδόρρα
- Βανουάτου
- Βερμούδες
- Βόρεια Μακεδονία
- Βοσνία -Ερζεγοβίνη
- Βουλγαρία
- Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι
- Γιβραλτάρ (έως και 30/06/2024)
- Γκέρνσεϋ
- Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
- Ιρλανδία
- Κατάρ
- Κιργιστάν
- Κόσσοβο
- Κύπρος
- Λιχτενστάιν
- Μακάο
- Μαλδίβες
- Μαυροβούνιο
- Μολδαβία
- Μογγολία
- Μονακό
- Μπαρμπάντος
- Μπαχάμες
- Μπαχρέιν
- Μπελίζ
- Μποναίρ
- Νήσοι Κέϋμαν
- Νήσοι Μάρσαλ
- Νήσοι Τερκς και Κάικος
- Νήσος του Μαν
- Ουγγαρία
- Παραγουάη
- Σάμπα
- Σαουδική Αραβία
- Τζέρσεϋ
- Τοκελάου
- Τουρκμενιστάν