Νέα Τροπή Στην Έρευνα: Οκτώ Δήμοι Υπό «Γαλάζιο» Έλεγχο για τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επεκτείνει την έρευνά της σχετικά με τα λεγόμενα «σπίτια ανακύκλωσης», εστιάζοντας πλέον στους διαγωνισμούς που πραγματοποιήθηκαν το 2022 από οκτώ δήμους για την απευθείας προμήθεια των συγκεκριμένων μηχανημάτων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή», μετά την εστίαση στους διαγωνισμούς τριών περιφερειών, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει πλέον 10 συμβάσεις οκτώ δήμων, μέσω των οποίων αποκτήθηκαν απευθείας μηχανήματα ανακύκλωσης από την εταιρεία ΤΕΧΑΝ.
Στο πλαίσιο της υπόθεσης, εμπλέκεται και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία χρηματοδότησε την απόκτηση των μηχανημάτων μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Η ΕΤΕπ διατηρεί μνημόνιο συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, παρέχοντας στοιχεία και υποστήριξη σε περιπτώσεις διερεύνησης πιθανής απάτης στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η πρόσφατη κατάργηση της ρύθμισης που επέτρεπε την τοποθέτηση «σπιτιών ανακύκλωσης» σε δημόσιους χώρους χωρίς την απαιτούμενη οικοδομική άδεια. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει επιπτώσεις στην εγκατάσταση αντίστοιχων μηχανημάτων στο πλαίσιο του συστήματος DRS στο μέλλον.
«Η ΤΕΧΑΝ τραγουδά… Λιόλιου στους Δήμους της Αττικής: «Τα δικά μας σπιτάκια σε άλλους νοικιάστηκαν»
Το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και οι 10 Συμβάσεις
Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 66 εκατομμυρίων ευρώ, προκηρύχθηκε το 2022 από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής (ΕΥΔΕ) του Υπουργείου Εσωτερικών, στο πλαίσιο του άξονα «Περιβάλλον» του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Η χρηματοδότηση έγινε μέσω επενδυτικού δανείου από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με αποπληρωμή από πόρους του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η ΕΤΕπ έχει χρηματοδοτήσει το Υπουργείο Εσωτερικών με 1 δισεκατομμύριο ευρώ για το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» (500 εκατομμύρια το 2021 και 500 εκατομμύρια το 2022).
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επικεντρώνεται σε 10 συμβάσεις οκτώ δήμων με την εταιρεία ΤΕΧΑΝ, συνολικού προϋπολογισμού 66 εκατομμυρίων ευρώ. Συγκεκριμένα, οι δήμοι που εξετάζονται είναι οι:
- Δήμος Αθηναίων (50 μηχανήματα)
- Δήμος Θεσσαλονίκης (48 μηχανήματα)
- Δήμος Πειραιά (32 μηχανήματα)
- Δήμος Αχαρνών (16 μηχανήματα)
- Δήμος Χαλκίδας (13 μηχανήματα)
- Δήμος Παλαιού Φαλήρου (10 μηχανήματα)
- Δήμος Αιγάλεω (6 μηχανήματα)
- Δήμος Χολαργού (6 μηχανήματα)
Το κόστος κάθε μηχανήματος ανέρχονταν περίπου στα 300.000 ευρώ προ ΦΠΑ, ή 365.000 ευρώ με ΦΠΑ.
Η Διαδικασία και η Κατάργηση της Ειδικής Ρύθμισης
Μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης», οι δήμοι απέκτησαν τα πολυκέντρα της ΤΕΧΑΝ με σκοπό τη δημιουργία «γωνιών ανακύκλωσης». Για να καταστεί δυνατή η τοποθέτησή τους σε δημόσιους χώρους, το Υπουργείο Περιβάλλοντος είχε προωθήσει ειδική ρύθμιση μέσω του νόμου 4964/2022. Αυτή η ρύθμιση επέτρεπε την εγκατάσταση των πολυκέντρων (με διαστάσεις κοντέινερ, φυλάκιο και χημική τουαλέτα) χωρίς τους περιορισμούς της πολεοδομικής νομοθεσίας και χωρίς οικοδομική άδεια. Το ζήτημα είχε αναδειχθεί από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Αττικής (ΣΑΔΑΣ Αττικής).
Η συγκεκριμένη διάταξη καταργήθηκε πρόσφατα με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/26, άρθρο 773). Ως εκ τούτου, δεν είναι πλέον δυνατή η τοποθέτηση νέων πολυκέντρων σε δημόσιους χώρους χωρίς την προβλεπόμενη διαδικασία αδειοδότησης. Αυτή η αλλαγή αναμένεται να δυσχεράνει τη μελλοντική εγκατάσταση παρόμοιων μηχανημάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν το σύστημα DRS.
Διαφορετικές Προσεγγίσεις στη Λειτουργία
Όσον αφορά τη διαχείριση των ήδη εγκατεστημένων πολυκέντρων, ο ΕΔΣΝΑ ζήτησε από τους 44 δήμους της Αττικής να αναλάβουν οι ίδιοι το κόστος λειτουργίας τους. Αντίθετα, οι Περιφέρειες Πελοποννήσου και Κρήτης ανακοίνωσαν ότι θα προχωρήσουν σε νέους διαγωνισμούς για τη λειτουργία των μηχανημάτων.
Η Θέση της ΤΕΧΑΝ
Η εταιρεία ΤΕΧΑΝ εξέδωσε ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντας τα δημοσιεύματα «ψευδή και συκοφαντικά». Συνδέει την εμφάνιση των δημοσιευμάτων με την επικράτησή της σε δύο διαγωνισμούς προμήθειας εξοπλισμού για το σύστημα DRS. Η ΤΕΧΑΝ αποδίδει τα δημοσιεύματα σε «επιχειρηματικό πόλεμο», αναφέροντας παραδείγματα ανταγωνιστικών προσφορών και επαφών.
Η εταιρεία δηλώνει ότι θα επανέλθει με νεότερη ανακοίνωση τις επόμενες ημέρες.