Η Αποτελεσματικότητα του Δικαστικού Συστήματος στην Ελλάδα

Παρά τις πρόσφατες εξελίξεις, η Ελλάδα παραμένει μία από τις χώρες με τη χαμηλότερη αποδοτικότητα στο δικαστικό της σύστημα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή την παρατήρηση έκανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, κατά τη διάρκεια της επιστημονικής ημερίδας που διοργάνωσε ο Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι δείκτες “Κράτος Δικαίου” (Rule of Law) από διεθνείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και το World justice Project κατατάσσουν την Ελλάδα σε δυσμενή θέση σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι διαδικασίες επίλυσης διαφορών είναι σημαντικά πιο χρονοβόρες σε σχέση με τον μέσο χρόνο που απαιτείται στην ΕΕ.

Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η εμπειρία των τελευταίων 15 ετών έχει δείξει πως η αναποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος και οι καθυστερήσεις στις υποθέσεις πτώχευσης έχουν σοβαρές συνέπειες για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα καθώς και για την πραγματική οικονομία.

«Οι καθυστερήσεις στις δικαστικές διαδικασίες συνεπάγονται παράταση εκκρεμοτήτων, καθώς σημαντικός αριθμός υποθέσεων παραμένουν για χρόνια ανοιχτές και δεσμεύουν κεφάλαια που δεν μπορούν να επανενταχθούν στην οικονομία. Την ίδια στιγμή, όσο καθυστερεί η εκκαθάριση επιχειρήσεων που πτώχευσαν αλλά και η ρευστοποίηση εξασφαλίσεων και γενικά οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, η αξία ακινήτων ή άλλων εξασφαλίσεων φθίνει, μειώνοντας την πιθανότητα ανάκτησης για τις τράπεζες.»

Προσέθεσε επίσης ότι επιχειρήσεις και νοικοκυριά που θα μπορούσαν να βρουν βιώσιμες λύσεις χάνουν αυτήν την ευκαιρία καθώς τα χρέη τους αυξάνονται συνεχώς. Οι τράπεζες βλέπουν τους ισολογισμούς τους να επιβαρύνονται ενώ περιορίζεται η δυνατότητά τους να παρέχουν νέα δάνεια. Ως αποτέλεσμα αυτού του κύκλου καθυστερήσεων, επιβραδύνεται επίσης η αποκλιμάκωση του ιδιωτικού χρέους με αρνητικές συνέπειες στη κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Αναφορικά με τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αλλά και τα εξωδικαστικά μέσα επίλυσης διαφορών,ο κ. Στουρνάρας δήλωσε ότι «αντιμετωπίζει σε κάποιο βαθμό τα παραπάνω προβλήματα» προσφέροντας προοπτικές επιτάχυνσης των διαδικασιών.Ιδιαίτερα θετικές θεωρούνται οι παρεμβάσεις όπως: α) Η υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων για τη διευκόλυνση των διαδικασιών β) Η αναδιοργάνωση των Πρωτοδικείων μέσω ενός νέου δικ judicial chart γ) Η ενίσχυση της εκπαίδευσης των δικηγόρων ώστε να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες απαιτήσεις ενός σύνθετου περιβάλλοντος.

«Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οφέλη για την ελληνική οικονομία.»

Ο κος Στουρνάρας κατέληξε λέγοντας πως αυτό θα είναι κρίσιμο δεδομένου ότι η ελληνική αγορά χαρακτηρίζεται από μικρού μεγέθους επιχειρήσεις χαμηλές ιδιωτικές επενδύσεις υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων έξω από το τραπεζικό σύστημα καθώς επίσης χαμηλά ποσοστά εξόδου μη βιώσιμων εταιρειών.