Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της Αθήνας ως κινητήριας δύναμης της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τις προκλήσεις που προκύπτουν από την έντονη αναπτυξιακή της δυναμική. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν κατά την ομιλία του στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», που διοργάνωσε η εφημερίδα «Το Βήμα» στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η πρωτεύουσα αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο οικονομικό πόλο της χώρας, με την Αττική να συνεισφέρει σχεδόν το ήμισυ της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας. Το οικονομικό αποτύπωμα της Αθήνας είναι εξαιρετικά ισχυρό. Η Αττική διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, περίπου 30.000 ευρώ έναντι 21.000 ευρώ για το σύνολο της Ελλάδας, συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των συνολικών εθνικών επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, και αντιστοιχεί σχεδόν στο 40% της συνολικής απασχόλησης.
Επιπλέον, η οικονομία της πρωτεύουσας βασίζεται σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του τριτογενούς τομέα, που περιλαμβάνει το εμπόριο, τις μεταφορές, την εστίαση, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τη διαχείριση ακινήτων. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή του τουρισμού. Το 2025, η Αττική αναδείχθηκε στην περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να αυξάνονται κατά 125,3% σε σύγκριση με το 2019, και τις αφίξεις να σημειώνουν αύξηση 63,8%. Το μερίδιο της Αττικής στις ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκε από 14,7% το 2019 σε 25,8% το 2025. Αυτή η εξέλιξη στηρίζει ένα ευρύ οικοσύστημα επιχειρήσεων, από ξενοδοχεία και εστιατόρια μέχρι εμπόριο, μεταφορές, πολιτισμό και την αγορά ακινήτων.
Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ίδια η επιτυχία της Αθήνας δημιουργεί πλέον σημαντικές πιέσεις. Η συγκέντρωση πληθυσμού, επενδύσεων, επιχειρήσεων και επισκεπτών οδηγεί σε αυξημένη ζήτηση για κατοικία, μεταφορές, ενέργεια και υποδομές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγορά ακινήτων: οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος έφτασε το 5%. Αυτή η τάση, αν και αντανακλά την επενδυτική δυναμική της πόλης, επιδεινώνει το πρόβλημα της προσιτής στέγασης για νέους και νοικοκυριά χαμηλότερων και μεσαίων εισοδημάτων.
Το στεγαστικό, σύμφωνα με τον Διοικητή της ΤτΕ, δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα. Η αύξηση του κόστους κατοικίας ταχύτερα από τα εισοδήματα περιορίζει την κινητικότητα της εργασίας, δυσκολεύει τις επιχειρήσεις στην προσέλκυση εργαζομένων και αυξάνει το κόστος διαβίωσης. Παρομοίως, το κυκλοφοριακό επιβαρύνει την παραγωγικότητα, μεταφραζόμενο σε χαμένες παραγωγικές ώρες, υψηλότερο κόστος μετακίνησης και αυξημένη ενεργειακή κατανάλωση.
Η λύση, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, βρίσκεται σε έναν νέο κύκλο επενδύσεων στις μητροπολιτικές υποδομές, όπως το μετρό, ο προαστιακός, οι δημόσιες συγκοινωνίες, οι ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα αντιπλημμυρικά έργα και το αστικό πράσινο. Παράλληλα, απαιτούνται μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικίας.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την Αθήνα. Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η πρωτεύουσα πρέπει να λειτουργήσει ως επιταχυντής του παραγωγικού μετασχηματισμού ολόκληρης της χώρας, προωθώντας την καινοτομία, τις επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και την ισχυρότερη σύνδεση με την περιφέρεια. Ο στόχος δεν είναι μια ισχυρή Αθήνα και μια ασθενέστερη περιφέρεια, αλλά μια ανταγωνιστική μητρόπολη που θα λειτουργεί ως μοχλός για μια πιο παραγωγική και εξωστρεφή Ελλάδα.