Η Επιτροπή Δημοσίων Επιχειρήσεων, Τραπεζών, Οργανισμών Κοινής Ωφελείας και Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης γνωμοδότησε κατά πλειοψηφία θετικά για τον επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας. Η Νέα Δημοκρατία στήριξε την τρίτη κατά σειρά ανανέωση της θητείας του κ. Στουρνάρα, ενώ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Νέα Αριστερά, Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και το ΚΚΕ επέλεξαν την αποχή για λόγους αρχής.
Στουρνάρας: Η αύξηση της παραγωγικότητας ως κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη
Απαντώντας στις παρατηρήσεις των βουλευτών, ο διοικητής της ΤτΕ απέρριψε την άποψη ότι οι δείκτες της οικονομίας δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Εξήγησε ότι οι πραγματικοί μισθοί έχουν αυξηθεί κατά περίπου 7,5% τα τελευταία έξι χρόνια, αφαιρουμένου του πληθωρισμού, με τον μέσο πραγματικό αριθμό να παραμένει ουσιαστικά σταθερός. Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι οι μισθοί προσδιορίζονται από την παραγωγικότητα, υπογραμμίζοντας ότι «εάν θέλουμε να αυξήσουμε ταχύτερα τους μισθούς και να συγκλίνουμε με την υπόλοιπη Ευρώπη θα πρέπει να αυξήσουμε την παραγωγικότητα, και αυτό γίνεται με επενδύσεις και με μεταρρυθμίσεις». Η έμφαση, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να δοθεί «στην αυξημένη παραγωγή εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών».
Σχετικά με τις ενεργειακές επιλογές, ο κ. Στουρνάρας αναγνώρισε την εξάρτηση της Ελλάδας από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, παρότι υπάρχει σημαντική βελτίωση στην «πράσινη» ενέργεια. Πρότεινε την εστίαση σε αποθηκευτικούς χώρους και δίκτυα για την αποφυγή απώλειας ενέργειας από ΑΠΕ. Διέψευσε, επίσης, τον ισχυρισμό ότι η Ελλάδα είναι η ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο ίσχυε στο παρελθόν, αλλά όχι πλέον. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, ο οποίος είναι κατά 1% υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απέδωσε αυτό στην υπερβάλλουσα ζήτηση στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπερβάλλουσα προσφορά στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Τράπεζες: Απόδοση μερισμάτων, αναβαλλόμενος φόρος και ανταγωνισμός
Για τον αναβαλλόμενο τραπεζικό φόρο, ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι οι τράπεζες ήδη καταβάλλουν το 29% επί του μερίσματος και επιταχύνεται η απόσβεσή του κατά δέκα έτη. Εξέφρασε την ευχή να νομοθετηθεί η επιτάχυνση του αναβαλλόμενου φόρου, αντί να παραμένει απλώς απόφαση των τραπεζών.
Ως προς τις τραπεζικές χρεώσεις και τα υπερκέρδη, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν από τις χαμηλότερες προμήθειες στην Ευρώπη. Τα κέρδη τους έχουν επανέλθει μετά από 12 χρόνια αρνητικής κερδοφορίας, με τις τράπεζες να αποδίδουν πλέον μέρισμα στους μετόχους τους. Επισήμανε ότι η τιμολόγηση των υπηρεσιών είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της παροχής τους, αλλιώς θα σταματήσουν. Ως λύση, η ΤτΕ προτείνει την αύξηση του ανταγωνισμού, με τη δημιουργία του «πέμπτου πόλου» να συμβάλλει σε νέα προϊόντα.
Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στην επιτυχημένη πορεία της Creta Bank, η οποία από μία τράπεζα που θεωρούνταν ότι έπρεπε να κλείσει, έχει καταστεί βασικό στοιχείο ανταγωνισμού. Εξήγησε ότι οι τράπεζες με κέρδη διασφαλίζουν επαρκή κεφάλαια και μεγαλύτερη πιστωτική επέκταση, ενώ οι τράπεζες χωρίς κέρδη δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν την οικονομία.
Τόνισε ότι η ΤτΕ έχει επιτύχει απόλυτα δύο στόχους: την προστασία των καταθέσεων (χωρίς απώλειες κατά τη διάρκεια της κρίσης) και τη σημαντική χρηματοδοτική επέκταση στον ιδιωτικό τομέα, με ρυθμό 10-12% έναντι 3% στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Για τις εθελοντικές χορηγίες των τραπεζών, ανέφερε ότι είναι υψηλές τα τελευταία χρόνια και εκτίμησε ότι είναι πιο επωφελείς από μια έκτακτη φορολόγηση.
Σχετικά με τα καταναλωτικά δάνεια, ανακοίνωσε ότι θα θεσπιστεί όριο στο ποσοστό αποπληρωμής του συνολικού δανείου σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο, όπως συμβαίνει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Υπήρξε ένταση μεταξύ του διοικητή της ΤτΕ και του αγορητή του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Παππά, σχετικά με τα διαχειριστικά σχέδια των Servicer. Ο κ. Στουρνάρας διευκρίνισε ότι ο κ. Ζαννιάς δεν έχει αναφερθεί σε ρευστοποιήσεις ακινήτων κόκκινων δανείων, ενώ τόνισε ότι τα επιχειρησιακά σχέδια είναι απόρρητα, αλλά υπάρχουν εποπτικοί κανόνες. Ο κ. Παππάς αμφισβήτησε τη νομική βάση της απάντησης, καθώς οι servicers τελούν υπό την εποπτεία της ΤτΕ.
Ιδιωτικό Χρέος και Αποπληρωμή Δανείων
Ο κ. Στουρνάρας ανέφερε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται σήμερα σε 70 δισ. ευρώ, έχοντας μειωθεί σημαντικά από τα περίπου 100 δισ. ευρώ το 2018. Σημείωσε την πρόοδο στην «πρασίνιση» δανείων που βρίσκονταν σε διαχειριστικές εταιρείες και την επιστροφή τους στις τράπεζες.
Σχετικά με την πρόωρη αποπληρωμή δανείων, η ΤτΕ συμφωνεί, καθώς αυτό οδηγεί σε μείωση του χρέους τόσο ως ποσοστό του ΑΕΠ όσο και σε απόλυτους όρους. Η πολιτική αυτή έχει ήδη μειώσει τη διαφορά του ελληνικού spread από το γερμανικό κατά πάνω από 125 μονάδες βάσης, γεγονός που μεταφράζεται σε σημαντικό όφελος για το συνολικό ελληνικό χρέος.
Χαρακτήρισε θετική την αποπληρωμή του δανείου GLF, που είναι το ακριβότερο, νωρίτερα, καθώς και τη μεταφορά των πλεονασμάτων των ασφαλιστικών οργανισμών στην ΤτΕ για χρήση από το Δημόσιο.
Στεγαστική Κρίση και Ευημερία
Ο διοικητής της ΤτΕ αναγνώρισε την ύπαρξη στεγαστικής κρίσης, αποδίδοντάς την στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων που διοχετεύονται σε ακίνητα, αυξάνοντας τις τιμές τους. Τόνισε ότι η λύση είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικίας μέσω στοχευμένων πολιτικών, σημειώνοντας παράλληλα το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα.
Ανέφερε ότι η Ελλάδα, παρά τις προκλήσεις, βρίσκεται στο 16% του δείκτη Ευημερίας των Ηνωμένων Εθνών, που λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως η Υγεία και η Παιδεία, κατατασσόμενη στο πάνω τμήμα της παγκόσμιας λίστας.
Οι Προοπτικές της Ελληνικής Οικονομίας παραμένουν Ευνοϊκές
Ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι η κεντρική πρόκληση για την Ελλάδα είναι η μετατροπή της μακροοικονομικής σταθερότητας σε υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και ταχύτερη πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη. Αναφέρθηκε στους αυξημένους κινδύνους για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς και στις γεωπολιτικές εξελίξεις που εντείνουν τις στασιμοπληθωριστικές πιέσεις και μειώνουν τους ρυθμούς ανάπτυξης.
Η αβεβαιότητα οδηγεί σε αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και της μεταβλητότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η επίπτωση στα μακροοικονομικά μεγέθη θα καθοριστεί, σε μεγάλο βαθμό, από τη διάρκεια της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ και τη συνολική ένταση των συγκρούσεων.
Η συγκυρία διαμορφώνει μια λεπτή ισορροπία για τη νομισματική πολιτική: από τη μία, η ανάγκη διασφάλισης της επιστροφής του πληθωρισμού στον στόχο του 2%, και από την άλλη, η αποφυγή υπερβολικά περιοριστικής νομισματικής κατεύθυνσης που θα επιβάρυνε την οικονομική δραστηριότητα και τις επενδύσεις.
Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ικανοποιητικό ρυθμό το 2025 (2,1%), υψηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (1,4%), με τη μεγέθυνση να στηρίζεται κυρίως στις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις κατέγραψαν ιστορικώς υψηλό επίπεδο, αντανακλώντας τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος.
Παράλληλα, η απασχόληση ενισχύθηκε, αν και με ηπιότερο ρυθμό. Ο πληθωρισμός υποχώρησε οριακά στο 2,9% το 2025, παραμένοντας υψηλότερος από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.
Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν ευνοϊκές, αν και η γεωπολιτική αβεβαιότητα αναμένεται να μετριάσει τη δυναμική της ανάπτυξης το 2026 (1,9%), με τον πληθωρισμό να εκτιμάται στο 3,1%. Οι κίνδυνοι είναι κυρίως καθοδικοί για την ανάπτυξη και ανοδικοί για τον πληθωρισμό, λόγω των διεθνών γεωπολιτικών εντάσεων.
Η ελληνική οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ικανότητα απορρόφησης εξωτερικών διαταραχών, χάρη στα ισχυρότερα θεμελιώδη μεγέθη, τις μεταρρυθμίσεις και τη συσσωρευμένη εμπειρία από τη διαχείριση κρίσεων.