Η κατάργηση της τριετούς περικοπής στις συντάξεις χηρείας, σύμφωνα με τον ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), και η καθιέρωση μόνιμης καταβολής της κύριας σύνταξης λόγω θανάτου με βάση τα αρχικά ποσοστά (70%), αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη για τους δικαιούχους.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν συνταξιουχικές οργανώσεις, η νέα ρύθμιση του Υπουργείου Εργασίας εισάγει νέους περιορισμούς στους τελικούς ωφελούμενους, δημιουργώντας εκ νέου διαχωρισμό σε «συνταξιούχους δύο ταχυτήτων». Παράλληλα, το Ελεγκτικό Συνέδριο ανοίγει τον δρόμο για τη διεκδίκηση αναδρομικών ποσών από όσους υπέστησαν περικοπές στην παροχή αυτή.
Οι συνταξιουχικές οργανώσεις καταγγέλλουν ασαφή σημεία και «εστίες» αδικίας στη νέα ρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία διαχωρίζει τους δικαιούχους βάσει του χρόνου θανάτου του/της συζύγου (πριν ή μετά την 13/5/2016). Αυτό αφήνει εκτός ρύθμισης περίπου 100.000 δικαιούχους σύνταξης χηρείας εξ ιδίου δικαιώματος, ο θάνατος του/της συζύγου των οποίων επήλθε πριν την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου. Επιπλέον, δεν προβλέπεται αντίστοιχη μέριμνα για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι παραμένουν «ακάλυπτοι».
Σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, δεν υπάρχει πρόβλεψη για τις επικουρικές συντάξεις, ούτε αναγνώριση του δικαιώματος επιστροφής των ποσών που περικόπηκαν μετά τη συμπλήρωση της τριετίας. Η αποκατάσταση αφορά μόνο την αύξηση από το 35% στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Τι Εκτιμά το Ελεγκτικό Συνέδριο για τα Αναδρομικά
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, κρίνοντας τη σχετική διάταξη, χαρακτηρίζει τη ρύθμιση θετική, εκτιμώντας ότι το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος των 48,4 εκατ. ευρώ μπορεί να καλυφθεί από τα έσοδα του e-ΕΦΚΑ. Ωστόσο, αναφέρεται και στο ενδεχόμενο προκύψουν αξιώσεις από συνταξιούχους που υπέστησαν περικοπές κατά την προηγούμενη εξαετία.
Υπενθυμίζεται ότι 8.469 δικαιούχοι σύνταξης χηρείας υπέστησαν περικοπές από το 2020 έως το 2026, λόγω της εφαρμογής διατάξεων του ν. 4387/16. Οι εν λόγω δικαιούχοι από τον δημόσιο τομέα λάμβαναν σύνταξη χηρείας στο 35% της παροχής του/της συζύγου, ενώ όσοι προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα λάμβαναν το 70%.
Με τη νέα ρύθμιση, η παροχή θα εξισωθεί στο 70% για όλους. Παρόλα αυτά, δεν προβλέπεται η καταβολή αναδρομικών ποσών για όσους υπέστησαν τις εν λόγω περικοπές κατά την τελευταία εξαετία.
Για αυτές τις περιπτώσεις, σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο, το Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρεί ότι τα αναδρομικά ποσά μπορούν να διεκδικηθούν δικαστικά.