Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις πιο κρίσιμες εσωκομματικές αναμετρήσεις των τελευταίων μηνών, καθώς η Κοινοβουλευτική Ομάδα (Κ.Ο.) συρρικνώνεται δραματικά, με τις αποχωρήσεις βουλευτών να εντείνουν την εικόνα διάλυσης.
Το πρωί του Σαββάτου, 18 Ιουλίου, οι εναπομείναντες βουλευτές καλούνται να εκλέξουν τον νέο πρόεδρο της Κ.Ο. Η εκλογική διαδικασία αναμένεται να είναι τεταμένη, καθώς στη μάχη των υποψηφίων παρατάσσονται ο Παύλος Πολάκης και η Ρένα Δούρου. Η αναμέτρηση αυτή δεν αφορά απλώς την επιλογή ενός κοινοβουλευτικού εκπροσώπου, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά ανοιχτής σύγκρουσης για τον έλεγχο του μέλλοντος του κόμματος. Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 9 το πρωί.
Η εκλογή πραγματοποιείται υπό συνθήκες πρωτοφανούς αποδυνάμωσης. Από τους 47 βουλευτές που εξέλεξε ο ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2023, στην Κοινοβουλευτική Ομάδα καταγράφονται πλέον μόλις 14.
► Καταιγίδα στον ΣΥΡΙΖΑ: Μαζικές παραιτήσεις 63 μελών της Κεντρικής Επιτροπής με «καρφιά» κατά της «μειοψηφίας»
Νέο κύμα αποχωρήσεων
Την παραπάνω συρρίκνωση επιτάχυναν οι ανεξαρτητοποιήσεις της Πόπης Τσαπανίδου, του Κώστα Μπάρκα και της Καλλιόπης Βέττα. Οι τρεις βουλευτές, με επιστολές τους προς τον πρόεδρο της Βουλής, γνωστοποίησαν την αποχώρησή τους από την Κ.Ο., δηλώνοντας ότι θα συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους ως ανεξάρτητοι.
Οι πρόσφατες αποχωρήσεις προστέθηκαν σε μια μακρά ακολουθία ανεξαρτητοποιήσεων και παραιτήσεων, η οποία έχει μετατρέψει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης του 2023 στην τέταρτη κοινοβουλευτική δύναμη.
Επιπλέον, αναμένονται και άλλες αποχωρήσεις, καθώς αρκετοί βουλευτές και στελέχη εμφανίζονται να έχουν ήδη αποστασιοποιηθεί πολιτικά από τις αποφάσεις της σημερινής ηγεσίας. Ως εκ τούτου, η εκλογή του νέου επικεφαλής της Κ.Ο. διεξάγεται σε αβέβαιο έδαφος, χωρίς να είναι ακόμη σαφές πόσοι τελικά θα συμμετάσχουν στην ψηφοφορία.
Πολάκης εναντίον Δούρου
Η επιστροφή του Παύλου Πολάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα αναμένεται να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στους εσωκομματικούς συσχετισμούς. Ο βουλευτής Χανίων ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει την προεδρία της Κ.Ο., παρουσιάζοντας την υποψηφιότητά του ως κίνηση για τη διατήρηση της αυτονομίας και της πολιτικής ενεργοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Απέναντί του στέκεται η Ρένα Δούρου, η οποία έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να αποσυρθεί από τη διεκδίκηση. Η αντιπαράθεση μεταξύ τους οξύνθηκε μετά από πληροφορίες που έκαναν λόγο για πρόταση από την πλευρά του Παύλου Πολάκη για συναινετική και εθελοντική απόσυρση της υποψηφιότητάς της, με στόχο την αποφυγή εσωκομματικής σύγκρουσης.
Η απάντηση της Ρένας Δούρου ήταν σύντομη, αλλά απόλυτα σαφής: «Δεν απαντώ σε κύκλους. Θα είμαι υποψήφια». Με τη δήλωσή της, κατέστησε σαφές ότι δεν προτίθεται να διευκολύνει την ανάδειξη του Παύλου Πολάκη χωρίς αντίπαλο.
Ο ρυθμιστικός ρόλος του Νίκου Παππά
Κομβικός θεωρείται ο ρόλος του Νίκου Παππά, ο οποίος διατηρεί επιρροή σε ένα τμήμα των εναπομεινάντων βουλευτών και αναμένεται να επηρεάσει αποφασιστικά το αποτέλεσμα.
Σε μια τόσο περιορισμένη αριθμητικά Κοινοβουλευτική Ομάδα, κάθε ψήφος έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι προσωπικές σχέσεις, οι παλαιότερες συμμαχίες και οι εκκρεμείς εσωκομματικοί λογαριασμοί ενδέχεται να αποδειχθούν σημαντικότεροι από τις δημόσια επικαλούμενες πολιτικές διαφορές των δύο πλευρών. Η έκβαση της αναμέτρησης θα αποκαλύψει ποιο μπλοκ έχει πλέον τον έλεγχο του κοινοβουλευτικού μηχανισμού, αλλά και αν είναι εφικτή η διαμόρφωση μιας στοιχειώδους κοινής γραμμής σε ένα κόμμα που αντιμετωπίζει υπαρξιακή κρίση.
Αιχμές κατά του Αλέξη Τσίπρα
Το νέο κύμα αποχωρήσεων προκάλεσε έντονη αντίδραση στην Κουμουνδούρου. Πηγές του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησαν από όσους εγκαταλείπουν το κόμμα να επιστρέψουν τις βουλευτικές έδρες, υπογραμμίζοντας ότι αυτές αποκτήθηκαν με τις ψήφους των πολιτών προς το κόμμα και δεν αποτελούν προσωπική περιουσία των εκλεγμένων.
Παράλληλα, εκφράστηκαν για πρώτη φορά τόσο ανοιχτές αιχμές κατά του Αλέξη Τσίπρα και της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Από την Κουμουνδούρου τέθηκε δημόσια το ερώτημα εάν οι ανεξαρτητοποιηθέντες πρόκειται να ενταχθούν στα ψηφοδέλτια του νέου πολιτικού φορέα.
Στην περίπτωση που οι σχετικές πληροφορίες επιβεβαιωθούν, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ εκτιμούν ότι θα ενισχυθεί η υποψία ότι οι αποχωρήσεις δεν αποτελούν μεμονωμένες προσωπικές αποφάσεις, αλλά μέρος ενός οργανωμένου σχεδίου για την αποδυνάμωση και, εν τέλει, τη διάλυση του κόμματος. Πρόκειται για μια σοβαρή πολιτική κατηγορία, η οποία καταδεικνύει ότι οι γέφυρες μεταξύ της σημερινής ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ και του πρώην πρωθυπουργού έχουν σχεδόν καταρρεύσει.