Παρά τις σταθερές διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει πλήρως τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, τα πρόσφατα δεδομένα αποκαλύπτουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Με το πρόγραμμα να οδεύει προς την ολοκλήρωσή του, η χώρα βρίσκεται σε δυσχερή θέση σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την ουσιαστική απορρόφηση των κονδυλίων. Αυτή η υστέρηση εντείνει τους προβληματισμούς για πιθανές απώλειες και την ανάγκη επιστροφής χρηματοδοτήσεων.
Ο πρωθυπουργός και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, εκφράζουν την πεποίθησή τους ότι δεν θα χαθεί κανένα ποσό. Ωστόσο, τα στοιχεία της Eurostat και οι προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν ενισχύουν αυτή την αισιοδοξία. Η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις στην 23η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη ως προς τη χρήση των συνολικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις εκταμιεύσεις από τις Βρυξέλλες, αλλά και την πραγματική ενσωμάτωση των χρημάτων στην οικονομία μέσω έργων, επενδύσεων και δημόσιων παρεμβάσεων.
Σταθερά στις τελευταίες θέσεις
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η χώρα έχει αξιοποιήσει μόνο το 39,1% των περίπου 36 δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει το σχέδιο «Ελλάδα 2.0». Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στο 53,7%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 22 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένουν εκτός της πραγματικής οικονομίας, παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα βρίσκεται στην τελική του φάση.
Παρόμοια είναι η εικόνα και στις επιχορηγήσεις, όπου η Ελλάδα έχει απορροφήσει το 48,8% των διαθέσιμων πόρων, σε σύγκριση με το 63,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, καταλαμβάνοντας την 21η θέση.
Η υστέρηση είναι ακόμη πιο εμφανής στις παραγωγικές επενδύσεις:
Από τα περίπου 14 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν χρησιμοποιηθεί έως σήμερα, μόλις 4,7 δισεκατομμύρια έχουν κατευθυνθεί σε επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, δηλαδή σε επενδύσεις με μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό αντίκτυπο.
Πού πήγαν οι πόροι;
Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 13,3% του συνολικού ελληνικού πακέτου, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στο 18,5%, τοποθετώντας την Ελλάδα στην 17η θέση. Αυτό υποδεικνύει ότι ένα σημαντικό τμήμα των διαθέσιμων πόρων δεν έχει ακόμα μετατραπεί σε νέες υποδομές, παραγωγικές εγκαταστάσεις και επενδύσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει υλοποιήσει μόλις το 47% των οροσήμων και στόχων του προγράμματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκαθαρίσει ότι όλες οι διαδικασίες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου. Σε διαφορετική περίπτωση, η τελική εκκαθάριση θα συνεπάγεται περικοπές χρηματοδότησης, ακόμη και την επιστροφή μέρους των ήδη εκταμιευθέντων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της προκαταβολής.
Έτσι, πίσω από τις κυβερνητικές δηλώσεις επιτυχούς αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, τα επίσημα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η χώρα κινδυνεύει να απωλέσει μια μοναδική ευκαιρία για την ενίσχυση της οικονομίας και την επιτάχυνση της ανάπτυξης.