Με την πλειοψηφία των ψήφων της Νέας Δημοκρατίας, εγκρίθηκε στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, επί της αρχής, το νομοσχέδιο που στοχεύει στην ενίσχυση των άμεσων ξένων επενδύσεων. Το ΠΑΣΟΚ και η Ελληνική Λύση διατήρησαν επιφύλαξη για την τελική τους στάση στην Ολομέλεια, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης καταψήφισαν.
Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, τόνισε ότι το νομοσχέδιο παρέχει σημαντικές διευκολύνσεις σε εταιρείες του εξωτερικού για την πραγματοποίηση παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, η βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας της χώρας και η αποκλιμάκωση του χρέους καθιστούν την Ελλάδα ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις υπό ευνοϊκούς όρους, οι οποίοι ωφελούν και την εθνική οικονομία. Τα αποτελέσματα αναμένεται να είναι πολλαπλασιαστικά, καθώς οι επενδύσεις θα εστιάζουν στη μεταποίηση, τη βιομηχανία, την καινοτομία, την εφαρμοσμένη έρευνα και τις νέες τεχνολογίες, συμβάλλοντας σε μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική οικονομία.
Το νομοσχέδιο διαμορφώνει ένα σαφές νομικό πλαίσιο που καθορίζει τα κίνητρα, τα κριτήρια και τις διαδικασίες, προσφέροντας ευελιξία ανάλογα με τις εξελίξεις. Ο Υπουργός επανέλαβε ότι δεν προβλέπονται επιχορηγήσεις, αλλά φοροαπαλλαγές και fast-track αδειοδοτήσεις για την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, οι οποίες θα συμβάλουν στον παραγωγικό μετασχηματισμό, στη δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα σε περιοχές που η κυβερνητική στρατηγική προωθεί την ανάπτυξή τους. Η διαδικασία θα χαρακτηρίζεται από διαφάνεια.
Η Μικρομεσαία Επιχείρηση
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επισήμαναν την ανάγκη για ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ωστόσο, ο Υπουργός ανέφερε ότι για τις ΜΜΕ υπάρχει διαθέσιμο 1,5 δισ. ευρώ στην Αναπτυξιακή Τράπεζα για δανεισμό μέσω του RRF, ενώ τους επόμενους μήνες θα ενεργοποιηθούν τρία αναπτυξιακά καθεστώτα αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Επιπλέον, το Social Climate Fund, πέραν των τριών καθεστώτων του αναπτυξιακού νόμου, ανέρχεται συνολικά στα 681 εκατ. ευρώ και μπορεί να απορροφηθεί γρήγορα από ΜΜΕ.
Τα Κόμματα
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Νεοκλής Κρητικός, τόνισε ότι στόχος της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι η αξιοποίηση ξένων κεφαλαίων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, δεδομένης της αύξησης του επενδυτικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Νικητιάδης, υπογράμμισε την αναγκαιότητα προσέλκυσης ξένων επενδύσεων σε παραγωγικές δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, εκφράζοντας όμως σοβαρές επιφυλάξεις για την επίτευξη του στόχου με τις προτεινόμενες διατάξεις. Βασικά σημεία προβληματισμού αφορούν την ένταξη οίκων ευγηρίας και κέντρων αποκατάστασης στους τομείς ενδιαφέροντος και τον ορισμό του μη εγχώριου επενδυτικού κεφαλαίου.
Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Χρήστος Τσοκάνης, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ως «κομμένο και ραμμένο στις ανάγκες των ομίλων», τονίζοντας ότι δεν αγγίζει τα προβλήματα των εργαζομένων, των μικρών αγροτών, των μικροαπασχολούμενων, των ανέργων και της νεολαίας, ενώ αντίθετα τους φορτώνει νέα βάρη.
Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, επισήμανε ότι ολόκληρο το καθεστώς των άμεσων ξένων επενδύσεων εξαρτάται από υπουργική απόφαση, θέτοντας ερωτήματα για το ρόλο του Κοινοβουλίου στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα κίνητρα, το ύψος των επενδύσεων και τα κριτήρια αξιολόγησης.
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Παππάς, ανέφερε ότι ένα μεγάλο μέρος των 11 δισ. ευρώ άμεσων ξένων επενδύσεων αφορά τη METLEN και τη μεταφορά της έδρας της στο Λονδίνο, και όχι νέα παραγωγική επένδυση στην Ελλάδα, χαρακτηρίζοντάς το ως λογιστική αποτύπωση. Τέθηκε επίσης ζήτημα για τον ορισμό του μη εγχώριου επενδυτικού κεφαλαίου και την πιθανότητα επανεισαγωγής ελληνικών κεφαλαίων ως «ξένων» για τη λήψη κινήτρων.
Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης», Σπύρος Τσιρώνης, τόνισε ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί έναν «φορολογικό παράδεισο» για ξένους επενδυτές, ενώ οι Έλληνες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσβάστακτη φορολογία. Υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση προσφέρει δεκαπενταετείς φοροαπαλλαγές και κρατικές εγγυήσεις αποκλειστικά σε μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια, τη στιγμή που οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες συνθλίβονται.
Ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρος Καζαμίας, εξέφρασε απορία για την επιλογή της Υγείας και των οίκων ευγηρίας ως τομείς προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων, θέτοντας ερωτήματα για την αδιαφάνεια και την έλλειψη αναπτυξιακού σχεδίου.
Φορείς
Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΕ) τόνισε τη σημασία νέων παραγωγικών επενδύσεων που οδηγούν σε νέα παραγωγή, τεχνολογία και θέσεις εργασίας, επισημαίνοντας τη διαφορά μεταξύ αλλαγής ιδιοκτησίας και εισόδου στρατηγικού επενδυτή.
Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) ανέφερε ότι η απλή εξαγορά μετοχών δεν θεωρείται αρχική επένδυση, κάτι που εκτιμάται θετικά, και επεσήμανε ότι η φορολογική απαλλαγή ενεργοποιείται μόνο αν η επένδυση παράγει κέρδη, μειώνοντας τον κίνδυνο για το Δημόσιο. Ωστόσο, εξέφρασε προβληματισμό για την έλλειψη διαφάνειας ως προς τον τελικό πραγματικό δικαιούχο, που μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα ανταγωνισμού.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ) στήριξε την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, τονίζοντας την ανάγκη σύνδεσης με την εγχώρια επιχειρηματικότητα, τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και τη γνώση της προέλευσης των επενδυτικών κεφαλαίων.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ανέφερε ότι τα χρηματοδοτικά της εργαλεία συμπληρώνουν την προσπάθεια του νομοσχεδίου και εξέφρασε τη διάθεσή της να συνδράμει.
Το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο χαιρέτισε την επιλογή τομέων όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η αμυντική βιομηχανία, τονίζοντας την ανάγκη για ξένα κεφάλαια λόγω του χαμηλού ποσοστού επενδύσεων παγίου κεφαλαίου στην Ελλάδα. Πρότεινε επίσης την πρόσβαση στα κίνητρα για θυγατρικές ξένων ομίλων που φέρνουν νέα κεφάλαια.
Η Τράπεζα της Ελλάδος υπογράμμισε ότι η στόχευση των άμεσων ξένων επενδύσεων σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας μπορεί να ενισχύσει τον εξαγωγικό προσανατολισμό της χώρας, και επεσήμανε την ανάγκη συνέχισης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ροές ξένων άμεσων επενδύσεων ενισχύθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ κατά μέσο όρο την περίοδο 2021-2025. Κύριες χώρες προέλευσης είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, οι ΗΠΑ, ενώ οι κλάδοι που προσελκύουν επενδύσεις είναι η χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση, ο ηλεκτρισμός, η μεταποίηση και η αγοραπωλησία ακινήτων (περίπου 30%).
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια του «ξένου επενδυτή» και πρότεινε την ενσωμάτωση ορισμών στο νόμο για λόγους μακροπρόθεσμης επενδυτικής πολιτικής.
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας τοποθετήθηκε θετικά, τονίζοντας ότι η επιτυχία κρίνεται στην πράξη και ότι ο μηχανισμός ελέγχου και πιστοποίησης πρέπει να είναι ταχύς αλλά και επαρκώς θωρακισμένος. Πρότεινε τη συμμετοχή του Επιμελητηρίου στην επιτροπή πιστοποίησης της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.