«Οι αποχωρήσεις βουλευτών εντάσσονται ηθελημένα σε ένα σχέδιο», δηλώνει ο Νίκος Παππάς, υπονοώντας τον Αλέξη Τσίπρα. Ωστόσο, η διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ έχει ως αρχιτέκτονα τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα, όπως ομολογούν όσοι από το πρώην κόμμα τον «ακολουθούν». Η κατάσταση θυμίζει τις αποχωρήσεις από τη Νέα Δημοκρατία του πατρός Μητσοτάκη, που οργάνωσε ο Αντώνης Σαμαράς το 1993, με τη μέθοδο της σταγόνας που οδήγησε στον Συμπιλίδη.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Από αυτή την άποψη, το rebranding του πρώην πρωθυπουργού, όσον αφορά τον ίδιο, είχε επαρκή εφαρμογή. Η συνέχεια, όμως, δεν δείχνει ανάλογη επιτυχία, όσον αφορά το νέο κόμμα που εισήγαγε στον δημόσιο βίο, παρά τις αρχικές δημοσκοπικές δάφνες.
Το «Ξεκαρτάρισμα»
Η αυτοαναιρούμενη απήχηση της «Ιθάκης», η απαξίωση του πρώην κόμματός του και των υπουργών του, τα οποία σηματοδοτήθηκαν με τον εξευτελισμό των σημερινών στελεχών στο «Παλλάς», ολοκληρώνονται με τις εμφανώς καθοδηγούμενες αποχωρήσεις βουλευτών από τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς.
► Καταιγίδα στον ΣΥΡΙΖΑ: Μαζικές παραιτήσεις 63 μελών της Κεντρικής Επιτροπής με «καρφιά» κατά της «μειοψηφίας»
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή, προκειμένου να διεκδικήσουν εκ νέου έδρα με τα ψηφοδέλτια της νέας δύναμης, είναι μάλλον απαξιωτική. Οι βουλευτές καλούνται να περάσουν από ένα «ξεσκαρτάρισμα», που σε ορισμένους θυμίζει, έστω και καθ’ υπερβολή, τη «Νήσο Έλις», ως πύλη εισόδου μεταναστών στην Αμερική τον προηγούμενο αιώνα.
Το «σενάριο» προβλέπει ότι οι αποχωρήσεις γίνονται με δική τους ευθύνη, προκειμένου να γίνουν δεκτοί σε ένα κόμμα στη θεμελίωση του οποίου δεν μετέχουν. Και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η είσοδος θα εγκριθεί για όλους. Ο Τσίπρας παρακολουθεί τους βουλευτές να αυτοταπεινώνονται, αν και το πράττουν, σύμφωνα με τη Θεανώ Κουφονικολάκου: «Τι πράττει το κάθε στέλεχος είναι αποκλειστικά θέμα πολιτικής συνείδησης… Ο κ. Τσίπρας είπε απλώς πως αυτός ο πολιτικός χώρος δεν μπορεί να συνεχιστεί με εν ενεργεία βουλευτές».
Η Κουφονικολάκου διευκρινίζει, επίσης, ότι ο «αρχηγός» της δεν κάλεσε κανέναν χώρο να αναστείλει τη λειτουργία του, πόσο δε μάλλον να διαλυθεί. Απλώς, «λέμε ότι είναι ευπρόσδεκτοι όσοι επιθυμούν να συνεισφέρουν στην ΕΛΑΣ, χωρίς προκρατημένες θέσεις και συνεννοήσεις κάτω από το τραπέζι». Συμβαίνει ακόμη και σε καλά εστιατόρια…
Οι Κανόνες Συμπεριφοράς
Για ορισμένους αναλυτές, αυτό που διαφεύγει από τους ιθύνοντες του κόμματος υποδοχής είναι ότι τους κανόνες συμπεριφοράς των βουλευτών, ως εκπροσώπων του Έθνους, ορίζουν το Σύνταγμα και ο Κανονισμός της Βουλής, και όχι ο Τσίπρας. Παρόλο που δεν το διεκδικεί, το φαινόμενο που εξελίσσεται αυτή την περίοδο προσθέτει θλιβερές σελίδες στον κοινοβουλευτικό βίο της χώρας, αφού καταπατώνται κάποιες αρχές.
Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση βουλευτή από την Αργολίδα, που ανέβηκε στο βήμα ως αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ και, μόλις κατέβηκε, ανήγγειλε την ανεξαρτητοποίησή του.
Λιγοστοί είναι όσοι, διατηρώντας ψήγματα αξιοπρέπειας, αποσυρόμενοι από τον ΣΥΡΙΖΑ αφήνουν πίσω την έδρα που πήραν με τη σημαία του. Το πλάνο για αργό θάνατο του κόμματός τους και η είσπραξη της αποζημίωσης ως «ανεξάρτητοι» υποδηλώνουν παραβιάσεις κανόνων, αν υπήρχαν. Το θέμα είναι αποκαρδιωτικό, αλλά κρύβει και μια παγίδα για όσους το οργανώνουν – και, όπως λέγεται, το επεκτείνουν σε μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ. Όταν το τρένο στο οποίο επιβιβάζονται βουλευτές και στελέχη εισέλθει στον σταθμό της ΕΛΑΣ, θα συμβεί κάτι που μάλλον δεν έχει υπολογιστεί: οι Συριζαίοι θα επιχρωματίσουν το νέο κόμμα.
Τα Παλαιά Μέλη που Αναβαθμίζονται
Ήδη, σταδιακά αποκαλύπτεται ότι η μεγάλη πλειονότητα όσων στελεχοποιούνται διά του διορισμού τους στα όργανα δεν είναι νεοεισερχόμενοι στην πολιτική, αλλά παλαιά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, που… αναβαθμίζονται. Μέρα με τη μέρα, οι τελείες ενώνονται και το σκίτσο της ΕΛΑΣ μοιάζει με την προσωπογραφία του παλιού ΣΥΡΙΖΑ: ίδιο ποσοστό στις δημοσκοπήσεις, ίδιος αρχηγός, περιστοιχιζόμενος από τους ίδιους συνεργάτες και ίδιους υποψήφιους βουλευτές. Από τους 47 που άφησε πίσω του στη Βουλή ο Τσίπρας το 2023, τα τρία τέταρτα θα μετέχουν εκ νέου στα ψηφοδέλτιά του. Ή, τουλάχιστον, αυτό ελπίζουν.
► Αποχωρήσεων συνέχεια στον ΣΥΡΙΖΑ: Ανεξαρτητοποιούνται και οι Κώστας Μπάρκας και Καλλιόπη Βέττα
Η αλήθεια είναι ότι, μετά από 28 μήνες αγρανάπαυσης στη Βουλή, ο πρώην πρωθυπουργός έδειξε ότι κάτι καινούργιο προσπαθεί να διαμορφώσει. Όσο περνάει ο καιρός, όμως, προκύπτει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αναδύεται από τις στάχτες του και απλώς στη μαρκίζα γράφει: ΕΛΑΣ.
Απελπιστικά Γνώριμα Ακροατήρια
Με την αναγγελία ίδρυσης νέου κόμματος, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να αφήσει πίσω του τα βαρίδια του ΣΥΡΙΖΑ που του κόστισαν ήττες το 2019 και το 2023. Το πέτυχε, αλλά το αποτέλεσμα είναι και πάλι ΣΥΡΙΖΑ. Η στροφή δεν σταματάει στις 180 μοίρες, αλλά τείνει στις 360 μοίρες και τελικά θα καταλήξει εκεί από όπου ξεκίνησε.
Φάνηκε από την αρχή, αλλά μάλλον υποτιμήθηκε. Στις συγκεντρώσεις που οργάνωσε ανά την επικράτεια –με πρόσχημα την παρουσίαση της αυτοβιογραφίας του– και συνεχίζει με θεματικές περιοδείες, ο ίδιος αναπτύσσει με τη χαρισματική του ευχέρεια τους άξονες της πρωτοβουλίας του για νέα εποχή. Αλλά τα ακροατήριά του ήταν απελπιστικά… γνώριμα: οι παλιοί Συριζαίοι, μείον όσους απορρίπτει ο ίδιος ή όσους δεν συμφωνούν με τη μετάλλαξή του. Δείχνει να το αντιλαμβάνεται, αν ισχύει ότι ο συντάκτης της «Διακήρυξης» και ο υπ’ αριθμόν ένα σύμβουλός του έχουν περιπέσει σε δυσμένεια. Και ο επί χρόνια διευθυντής του γραφείου του και υπουργός για μία περίοδο αντικαταστάθηκε.
Η στελεχοποίηση των αφανών και η αποβουλευτοποίηση των βουλευτών θολώνουν την εικόνα της ΕΛΑΣ ως αυτογενούς πολιτικού φορέα. Και επειδή έξω από τα γραφεία τους οι κανόνες διαμορφώνονται από τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς, η περιφρόνησή τους λειτουργεί επιβαρυντικά.
Ακόμη και η Διαμαντοπούλου έδωσε λαβή να τους επικρίνει: «Στο κόμμα Τσίπρα μεταφέρονται σταδιακά, με απαράδεκτο κι ανήθικο τρόπο, μια σειρά από πολιτικούς, οι οποίοι παραδίδουν την έδρα τους όχι γιατί διαφωνούν με την πολιτική του κόμματός τους ή γενικά με την πολιτική και την εγκαταλείπουν, αλλά γιατί τους κάλεσε ο κ. Τσίπρας να παραδώσουν τις έδρες τους και να πάνε να πάρουν την έδρα από ένα άλλο κόμμα».
Η Κουφονικολάκου δεν διαφώνησε, αλλά απλώς χαρακτήρισε αυτές τις δηλώσεις ως «επιθέσεις που αποτελούν ουσιαστικά έκφραση άγχους» – του ΠΑΣΟΚ. Οι ψυχολόγοι θα χαρακτήριζαν τη δήλωσή της «προβολή».
Χτυπούν την Πόρτα του Ανδρουλάκη
Η ΕΛΑΣ μεταφέρει στο ΠΑΣΟΚ το άγχος που καταλαμβάνει όλο και περισσότερο την ίδια, διαπιστώνοντας ότι ο διεμβολισμός στον οποίο στήριξε την εδραίωσή της αποτυγχάνει. Μόνο 3-4 μεσαία στελέχη –που η Χαριλάου Τρικούπη δεν είχε σε μεγάλη υπόληψη– μετακινήθηκαν στον Τσίπρα. Αντίθετα, βουλευτές που ο ίδιος είχε υποδεχθεί ασμένως και πρόσωπα που ανακάλυψε το προσωπικό του σκάουτινγκ και έβαλε στη Βουλή –ακόμη και με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας– χτυπούν την πόρτα του Ανδρουλάκη. Αυτό δείχνει ότι η θερινή δημοσκοπική υπεροχή της ΕΛΑΣ δεν είναι απαραιτήτως βιώσιμη. Παρ’ ότι η δημόσια παρουσία του επικεφαλής της –με το επιπλέον στοιχείο της εμπειρίας του ως πρώην πρωθυπουργού, έστω μνημονιακού– υπερτερεί συντριπτικά του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, στην πράξη, το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα –παρά τις ήττες, τα χρέη και τα μνημονιακά βάρη– είναι περισσότερο ανθεκτικό από τον «χώρο Τσίπρα», κατά τη διατύπωση του Κοτζιά. Και, πάντως, περιφρουρείται επαρκώς από την αποτύπωση της ιστορίας του στη συλλογική συνείδηση. Και δεν μπορεί να παραβιάσει τα όριά του κάποιος, αν ντυθεί… Παπανδρέου.
Το συμπέρασμα είναι προφανές. Η ΕΛΑΣ δεν πείθει επαρκώς ότι είναι τυπική περίπτωση νέας πολιτικής δύναμης. Αν αυτή η αίσθηση παραμείνει και το φθινόπωρο, στις επόμενες εκλογές ο Αλέξης Τσίπρας θα πρέπει να μοιραστεί αυτό που υπάρχει στη ζώνη ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ με άλλους… πέντε. Από τους οποίους ο ένας θα είναι ο νέος επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ!