Μια νέα γεωπολιτική ισορροπία στην αγορά ενέργειας

Μια ανατροπή φαίνεται να προκύπτει στη διεθνή αγορά ενέργειας, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, έχει δεσμευτεί να μειώσει σταδιακά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Αν αυτή η δέσμευση επιβεβαιωθεί,θα μπορούσε να αποτελέσει μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις στο ενεργειακό τοπίο από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία.

Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ανέφερε ότι ο Μόντι του διαβεβαίωσε προσωπικά πως η Ινδία θα σταματήσει τις αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου, αν και «θα χρειαστεί λίγο χρόνο» για την πλήρη εφαρμογή αυτής της πολιτικής. «Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα», τόνισε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος. «Τώρα πρέπει να πείσουμε και την Κίνα να ακολουθήσει το παράδειγμα».

Ο Τραμπ εξέφρασε κριτική προς τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία, υποστηρίζοντας ότι αυτές «ενισχύουν τη Μόσχα στη συνέχιση της στρατιωτικής της επιχείρησης στην Ουκρανία», ενώ άφησε υπόνοια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δώσουν χρόνο στο Νέο Δελχί για προσαρμογή.

Η θέση της Ινδίας ανάμεσα σε δύο κόσμους

Η Ινδία είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού αργού παγκοσμίως, καταναλώνοντας περίπου 1,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από τα συνολικά 3,35 εκατομμύρια που εξάγει η Ρωσία σύμφωνα με στοιχεία ερευνητικών οργανισμών όπως η Kpler.Μαζί με την Κίνα αποτελεί έναν βασικό αγοραστή του ρωσικού πετρελαίου σε μια σχέση που έχει ενισχυθεί μετά την επιβολή των δυτικών κυρώσεων το 2022.

Ωστόσο, το Νέο Δελχί υπεραμύνθηκε επανειλημμένα αυτής της πολιτικής με τον υπουργό Ενέργειας Χαρντίπ Σινγκ Πούρι να δηλώνει ότι «οι αγορές μας έχουν συμβάλει στη σταθερότητα των διεθνών τιμών», κρατώντας έτσι το πετρέλαιο κάτω από τα $130 ανά βαρέλι. Σύμφωνα με τον ίδιο υπουργό, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επίσης προτρέψει την Ιαπωνία να συνεχίζει τις αγορές «εντός του καθορισμένου εύρους τιμών».

Περιορισμοί και πιέσεις από τη Δύση

Aπό τον Δεκέμβριο του 2022 οι χώρες G7 και η ΕΕ έχουν θέσει ανώτατο όριο τιμής στα $47.6 ανά βαρέλι για το ρωσικό αργό ως μέρος προσπαθειών περιορισμού των εσοδίων της Ρωσίας και αποδυνάμωσης των δυνατοτήτων χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία.

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας όμως προσπαθεί διαρκώς να κρατήσει μια ισορροπία μεταξύ των ενεργειακών αναγκών και των διπλωματικών σχέσεων τόσο με τη Ρωσία όσο και με τη Δύση.

Μετά τις δηλώσεις Τραμπ παρατηρήθηκε αύξηση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου:

• Teh Brent σημείωσε αύξηση κατά 0.82% φτάνοντας τα $62.43/βαρέλι.
• The WTI παρουσίασε αύξηση κατά 0.89% φτάνοντας τα $58.79/βαρέλι.

Mια δοκιμή για τη νέα γεωπολιτική διάρθρωση στον ενεργειακό τομέα

Η πιθανή αλλαγή στάσης εκ μέρους της Ιαπωνίας μπορεί να έχει πολλές συνέπειες:

• Mπορεί ν’ αλλάξει τους δρόμους μεταφοράς πετρελαίου στην Ασία;
• Nα ωθήσει τη Ρωσία προς νέες αγορές;
• Nα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία μεταξύ Νέου Δελχί-Ουάσιγκτον στον ενεργειακό τομέα;

 Για τον Τράμπ αυτή η δέσμευση αποτελεί διπλωματικό επίτευγμα καθώς αποτυγχάνει στρατηγικά ν’ απομονώσει οικονομικά τη Μόσχα.
Ωστόσο για την Ιαπωνική πλευρά αυτό είναι ένα πολύ πιο περίπλοκο ζήτημα: πώς μπορεί ν’ εξισορροπήσει την ανάγκη για προσιτή ενέργεια απέναντι στις πιέσεις που ασκούν οι δυτικοί σύμμαχοί τους;