Ρεκόρ στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, καθώς τα στατιστικά στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν σοβαρές παραβάσεις και απάτες σε όλες ανεξαιρέτως τις μεγάλες υποθέσεις που ελέγχθηκαν κατά τους πρώτους μήνες του 2026. Η βαρύτητα των παραβάσεων οδήγησε στην απενεργοποίηση των ΑΦΜ όλων των εμπλεκόμενων, παγώνοντας ουσιαστικά την οικονομική τους δραστηριότητα. Για την επανενεργοποίηση των ΑΦΜ, απαιτείται πλέον η κατάθεση εγγύησης που μπορεί να φτάσει έως και 1.000.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων (ΜΕΦΕΛ), οι οποίες αποτελούν τη φυσική συνέχεια των Υπηρεσιών Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ), ολοκλήρωσαν 37 έρευνες για απάτη στον Φ.Π.Α. και για υποθέσεις εξαφανισμένων εμπόρων. Λόγω των εκτεταμένων παραβάσεων φοροδιαφυγής που διαπιστώθηκαν, προχώρησαν στην απενεργοποίηση των ΑΦΜ και των 37 εμπλεκόμενων, με το ποσοστό παραβατικότητας να αγγίζει το 100% επί του αριθμού των ελεγχθέντων.
Παράλληλα, οι ΜΕΦΕΛ βρίσκονται σε διαδικασία διερεύνησης άλλων 71 υποθέσεων που εντοπίστηκαν εντός του πρώτου τριμήνου, ενώ προέκυψαν και επιπλέον 14 νέες υποθέσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των λοιπών ερευνών για μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου (εκτός των υποθέσεων απάτης στον Φ.Π.Α.) που ήταν σε εξέλιξη τον περασμένο Μάρτιο ανερχόταν σε 2.897.
Μόνο με εγγύηση «ξεπαγώνουν» τα ΑΦΜ
Για την επανενεργοποίηση των ΑΦΜ και την αποδέσμευση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, ο επικαιροποιημένος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ) προβλέπει πλέον την καταβολή εγγύησης, το ύψος της οποίας μπορεί να φτάσει έως και 1.000.000 ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα της υπόθεσης.
Σύμφωνα με τον ΚΦΔ, δεν είναι δυνατή η δήλωση έναρξης ή μεταβολής εργασιών από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, των οποίων ο ΑΦΜ έχει ανασταλεί ή απενεργοποιηθεί, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναστολή ή η απενεργοποίηση.
Η Εφορία έχει τη δυνατότητα να αναστέλλει τη χρήση Α.Φ.Μ. ή να προβαίνει σε απενεργοποίηση του σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
- Αν ο φορολογούμενος έχει πτωχεύσει ή έχει περιέλθει σε κατάσταση αφερεγγυότητας.
- Αν υφίστανται αντικειμενικά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο φορολογούμενος:
- έχει παύσει να ασκεί οικονομική δραστηριότητα,
- διαπράττει φοροδιαφυγή, λαθρεμπορία ή νοθεία προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης,
- παραβιάζει, παραποιεί ή επεμβαίνει κατά οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων,
- έχει δηλώσει ψευδή ή ανακριβή στοιχεία για την απόκτησή του,
- έχει εγγραφεί στο φορολογικό μητρώο περισσότερες φορές.
Διάρκεια Αναστολής
Η αναστολή χρήσης Α.Φ.Μ. έχει τις ακόλουθες χρονικές διάρκειες:
- Τρία (3) έτη μετά την κήρυξη του φορολογούμενου σε πτώχευση ή σε άλλη κατάσταση αφερεγγυότητας.
- Πέντε (5) έτη από την ημερομηνία που διαπιστώνεται κάθε άλλη από τις ανωτέρω παραβάσεις.
Επιπλέον, στην περίπτωση άσκησης ποινικής δίωξης για κακούργημα λαθρεμπορίας, η αναστολή διαρκεί μέχρι την παραπομπή στο ακροατήριο. Εάν ο φορολογούμενος καταδικασθεί, η αναστολή καλύπτει όλο το διάστημα έκτισης της ποινής του.
Εγγυήσεις έως 1.000.000 ευρώ
Για την πρόωρη ενεργοποίηση του ΑΦΜ, ορίζονται ποσά εγγύησης, τα οποία σύμφωνα με τον ΚΦΔ:
- Δεν μπορεί να είναι μικρότερα των 3.000 ευρώ ούτε μεγαλύτερα των 500.000 ευρώ.
- Για όσους έχουν τελέσει λαθρεμπορία, το ύψος της χρηματικής εγγύησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1.000.000 ευρώ.
Η εγγύηση παραμένει στην εφορία για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο (2) ετών και έως έξι (6) ετών.
Με απόφαση της Φορολογικής Διοίκησης καθορίζεται η προϋπόθεση που συντρέχει στην εκάστοτε περίπτωση για την απαίτηση εγγύησης, καθώς και το ύψος αυτής. Η απόφαση κοινοποιείται στο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή στη νομική οντότητα που υποβάλλει τη δήλωση έναρξης. Στην περίπτωση αυτή, η έναρξη στο φορολογικό μητρώο ολοκληρώνεται μόνο μετά την παροχή της αιτηθείσας εγγύησης. Αν με την υποβολή της δήλωσης έναρξης υποβάλλεται ταυτόχρονα και δήλωση εγγραφής, η εγγραφή του φορολογούμενου στο φορολογικό μητρώο ολοκληρώνεται επίσης μόνο μετά την παροχή της απαιτούμενης εγγύησης.