Η αδυναμία μας, όπως επεσήμανε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, καθηγητής του ΑΠΘ και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, εδράζεται στην έλλειψη ρεαλισμού και ειλικρίνειας κατά την προσέγγιση των ελληνοτουρκικών ζητημάτων. Αντί αυτού, παρατηρείται μια επιπόλαιη αναπαραγωγή στερεοτύπων και ένας εγκλωβισμός στο παρελθόν, κάτι που επηρεάζει αρνητικά και το μέλλον. Όπως τόνισε κατά το κλείσιμο του συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών, σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα με θέμα «Τι μας επιφυλάσσει το παρελθόν; – Μια συζήτηση για το μέλλον», το νέο διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, ολισθηρότητα και κίνδυνο.
Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι η χώρα παραμένει «αιχμάλωτη» του «συνδρόμου Ζυρίχης – Λονδίνου», αναφερόμενος στη συνθήκη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον αντίκτυπό της στις κυβερνητικές αντιλήψεις από το 1974 έως σήμερα. «Δεν έχουμε κάνει ποτέ με ειλικρίνεια και ευθύτητα έναν απολογισμό αυτής της περιόδου των 52 ετών», δήλωσε, προσθέτοντας ότι κανείς δεν προτείνει μια νέα αντίληψη για τα ελληνοτουρκικά ζητήματα, με την ελπίδα μιας «καταλληλότερης περίστασης» ή ενός «καλύτερου συσχετισμού».
Σχετικά με την «θεωρία των επεισοδίων», ο καθηγητής ανέφερε ότι έχει οδηγήσει σε σταδιακές διολισθήσεις, διατηρώντας το casus belli και αφήνοντας αναπάντητο το θέμα των χωρικών υδάτων. «Πρέπει στην εξωτερική πολιτική και σε αυτό που λέμε εθνική στρατηγική να φύγουμε από το πολύ στενό πλαίσιο της θεωρίας των επεισοδίων και να δούμε τα θέματα αυτά με ένα τρόπο πιο δημιουργικό και πιο αποτελεσματικό από το εθνικό συμφέρον», πρότεινε, τονίζοντας την ανάγκη για ενεργή προστασία της κυριαρχίας, επέκταση των χωρικών υδάτων, ανακήρυξη ΑΟΖ και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας. «Ο κόσμος αλλάζει. Ξεκινήσαμε με άλλες βεβαιότητες το 2019 και ξημερωνόμαστε με άλλες αβεβαιότητες το 2026», υπογράμμισε.
Απαντώντας σε ερώτηση για τον εσωτερικό νόμο της Τουρκίας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, ο κ. Βενιζέλος εκτίμησε ότι η ελληνική κυβέρνηση «κάνει ό,τι πρέπει να κάνει» και δεν περιμένει παθητικά τις εξελίξεις. «Πρέπει να μετατρέψουμε αυτή τη συγκυρία η οποία φαίνεται να είναι αρνητική, σε ευκαιρία», δήλωσε.
Για την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας, ως μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, και λόγω της αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ανέφερε ότι «εάν περιμένουμε να χτυπήσει το τηλέφωνο, θα είναι σε κάθε περίπτωση αργά. Θα πρέπει να έχουμε αποτρέψει αυτού του είδους τα τηλεφωνήματα. Χρειαζόμαστε άλλου τύπου επίκαιρη και επιχειρησιακή εθνική στρατηγική».
Όσον αφορά την αναθεώρηση του Συντάγματος, εκτίμησε ότι δεν θα υπάρξει, καθώς είναι δύσκολο να βρεθούν οι απαραίτητες πλειοψηφίες.
Τέλος, μίλησε για την ανάγκη μεγαλύτερων ρυθμών ανάπτυξης για να καλυφθεί το κενό της οικονομικής κρίσης, τονίζοντας ότι απαιτείται «συμμαχία» και «κινητοποίηση». «Χρειαζόμαστε και ένα αναπτυξιακού χαρακτήρα συμβόλαιο διότι αλλιώς δεν παράγεται ο πλούτος και δεν παράγεται το προϊόν που μπορεί να διανεμηθεί», κατέληξε.