Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε το νομοσχέδιο για το νερό
Με την πλειοψηφία των 157 ψήφων «υπέρ» εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο αφορά στην επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Η κυβερνητική πλειοψηφία υπερψήφισε το νομοσχέδιο, ενώ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν.
Η ονομαστική ψηφοφορία, που ζητήθηκε από το ΠΑΣΟΚ επί της αρχής και συγκεκριμένων άρθρων (4, 16, 28, 32, 33, 36, 39), επιβεβαίωσε την απόφαση. Ο εισηγητής της μειοψηφίας, Μανώλης Χριστοδουλάκης, τόνισε ότι στόχος ήταν η ανάληψη ευθύνης για την κρίσιμη απόφαση σχετικά με το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων στην Ελλάδα. Στην ψηφοφορία συμμετείχαν 288 βουλευτές, εκ των οποίων 157 ψήφισαν υπέρ και 131 κατά.
Παπασταύρου: «Προχωράμε σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό»
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου, έκλεισε τη διήμερη συζήτηση τονίζοντας ότι «η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν είναι λύσεις». Ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες στη συζήτηση, επισημαίνοντας ότι τα σχόλια τους βοήθησαν στη βελτίωση του νομοσχεδίου.
Αναφερόμενος στην εβδομάδα κοινοβουλευτικού διαλόγου, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε τη θεμελιώδη συμφωνία όλων για τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού ως στρατηγικό εθνικό πόρο, πηγή ζωής και προϋπόθεση για την τοπική κοινωνία, την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Ωστόσο, εντόπισε δύο βασικές διαφωνίες: την έκταση του προβλήματος και τη λύση που απαιτείται.
Δύο Αντίθετες Προσεγγίσεις:
- Η πρώτη προσεγγίζει το σημερινό σύστημα διαχείρισης, με τα προβλήματά του, ως λύση στη λειψυδρία.
- Η δεύτερη θεωρεί ότι το σύστημα αυτό έχει εξαντλήσει τα όριά του.
Ο Υπουργός τόνισε την κρισιμότητα της κατάστασης, αναφέροντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται 19η στον κόσμο στον κίνδυνο αντιμετώπισης λειψυδρίας και δεύτερη στην ΕΕ μετά την Κύπρο σε πιθανότητα υδατικού στρες. «Αυτά τα στοιχεία επιβάλλουν τη μεταρρύθμιση», υπογράμμισε, τονίζοντας την ανάγκη για τεχνογνωσία, ψηφιακά εργαλεία, επενδύσεις και συνένωση δυνάμεων.
Η Ωμή Πραγματικότητα: Περιστατικά και Παραδείγματα
Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε σε πρόσφατα περιστατικά που επιβεβαιώνουν την ανάγκη για άμεση δράση:
- Στη Χαλκιδική και τη Θεσσαλονίκη, εισαγγελείς παρενέβησαν για να διασφαλίσουν την ποιότητα του νερού, λόγω εντοπισμού βακτηρίων και ακατάλληλων βόθρων που συνδέονταν με αγωγούς υδάτων. Αυτοί οι δήμοι είχαν αντιταχθεί στη μεταρρύθμιση.
- Στη Χαλκιδική, πέντε δήμοι χωρίς διαχειριστική επάρκεια εναντιώνονταν στη συνεργασία με την ΕΥΑΘ, ενώ οι εισαγγελείς θεωρούν την ΕΥΑΘ αξιόπιστο φορέα ελέγχου.
- Στην Ηλεία, ο πρόεδρος ΔΕΥΑ καταγγέλλει κλοπή νερού ύδρευσης για παράνομη άρδευση, με τον Δήμο Πύργου να κινδυνεύει χωρίς νερό.
- Στη Μεσσηνία, εξαρθρώθηκε η «μαφία του νερού» που εκβίαζε αγρότες.
Ο Υπουργός έθεσε το ερώτημα αν αυτό είναι το μοντέλο που υπερασπιζόμαστε, αναφέροντας απώλειες νερού 50% και 60% (70% στο Νευροκόπι). «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε χάνοντας 5 και 6 σταγόνες από τις 10», ανέφερε, συγκρίνοντας την Ελλάδα με το Ισραήλ και τη Σιγκαπούρη που αξιοποιούν κάθε σταγόνα πολλαπλές φορές.
Αντιδράσεις στη Μεταρρύθμιση και το Μοντέλο Διαχείρισης
Ο κ. Παπασταύρου δήλωσε ότι όσοι αντιδρούν στη μεταρρύθμιση θέλουν να διατηρηθεί ένα αναποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης, με σπατάλες, παλαιά δίκτυα και αδυναμία αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων. «Οφείλουμε να αλλάξουμε την αρχιτεκτονική, οφείλουμε να αλλάξουμε τη δομή», τόνισε.
Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης για έλλειψη χρημάτων, προσωπικού και τεχνογνωσίας, ρώτησε: «Τώρα τι κάνουμε;». Ανέφερε ότι υπάρχουν δήμοι που αδυνατούν να βρουν μηχανικούς.
Ευρωπαϊκά Παραδείγματα και Ολιστική Διαχείριση
Ο Υπουργός επανέλαβε ότι η αντίθεση στη μεταρρύθμιση σημαίνει «ναι» στη διαιώνιση του σημερινού καθεστώτος, στα πεπαλαιωμένα δίκτυα και στις διαρροές. Αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Αττικής, όπου 17 δήμοι δεν εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ για ύδρευση, αλλά λαμβάνουν νερό από αυτήν και έχουν αποχέτευση. «Αυτό είναι μοντέλο για το μέλλον;», διερωτήθηκε.
Σχετικά με την «ιδιωτικοποίηση», ανέφερε ότι υπάρχουν ιδιωτικά δίκτυα που πωλούν νερό στην Αττική με τιμή 3 ευρώ, ενώ η ΕΥΔΑΠ χρεώνει 0,35 ευρώ. «Αυτά θα σταματήσουν με την επέκταση της ΕΥΔΑΠ», σημείωσε.
Επισήμανε ότι η ΕΥΔΑΠ υλοποιεί επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 2 δισ. για την κατασκευή ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης στην ανατολική Αττική, κάτι που δεν θα μπορούσε να κάνει κάθε δήμος μόνος του.
Για τη Θεσσαλονίκη, ανέφερε το παράδειγμα του Ωραιοκάστρου, όπου σε τρία τμήματα του ίδιου δήμου υπάρχουν διαφορετικά συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης. «Αυτό είναι το μοντέλο;», ρώτησε.
«Είναι εθνική επιλογή να σταματήσουμε τον κατακερματισμό»
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον κατακερματισμό «αναχρονισμό» και «εθνική επιλογή» την αντιμετώπισή του. Ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΗΕ τονίζουν την αντιμετώπιση του κατακερματισμού ως βασική προτεραιότητα.
Επικαλέστηκε ευρωπαϊκά παραδείγματα, όπως η Σκωτία, η Ολλανδία και η Πολωνία, όπου οι φορείς διαχείρισης υδάτων έχουν συγχωνευθεί σε λιγότερους, με σημαντική εξοικονόμηση δαπανών. «Ο ΟΟΣΑ βλέπει εξοικονόμηση λειτουργικών δαπανών πάνω από 40%», ανέφερε.
«Δεν μπορεί άλλος φορέας να ασχολείται με την αποχέτευση, άλλος με τη ύδρευση, άλλος με την άρδευση. Αυτό διαιωνίζει τον πολυκερματισμό. Εμείς, λέμε ξεκάθαρα ολοκληρωμένη διαχείριση, ενιαίο σχεδιασμό, αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων», δήλωσε.
Υπενθύμισε τη δημιουργία του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα.
Ολιστική Διαχείριση: Ευθύνη για τις Επόμενες Γενιές
Ο Υπουργός χαρακτήρισε την ολιστική διαχείριση «ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές», τονίζοντας ότι δεν θα μπορούσε να παραμείνει αδιάφορος μπροστά στην απώλεια νερού. «Ναι, κάποιοι θα δυσαρεστηθούν. Αλλά αυτό είναι η πολιτική. Να δυσαρεστείς κάποιον αλλά να ωφελείς τους πολλούς», δήλωσε.
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
Σχετικά με τις ΑΠΕ, ανέφερε ότι η εγκατεστημένη ισχύς έχει αυξηθεί σημαντικά από 6,3 GW το 2019 σε πάνω από 18 GW. Ωστόσο, αναγνώρισε την πρόκληση της αποθήκευσης ενέργειας, για την οποία το νομοσχέδιο ενισχύει τις δυνατότητες.
Εγκαταλελειμμένοι Οικισμοί
Για το πολεοδομικό εργαλείο για τους εγκαταλειμμένους οικισμούς, τόνισε ότι το υφιστάμενο εργαλείο από το 2014 δεν είχε οδηγήσει σε αναβίωση, και γι’ αυτό ενισχύεται με ασφαλιστικές δικλείδες, λαμβάνοντας υπόψη τη φέρουσα ικανότητα και το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ενσωμάτωση Σχολίων και Συνεργασία
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι ενσωματώθηκαν πάνω από 20 σχόλια από φορείς και δήμους, καθώς πιστεύει ότι η αγκαλιά της μεταρρύθμισης από τους τοπικούς φορείς είναι κρίσιμη για την επιτυχία της.
Καταληκτική Δήλωση
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέληξε τονίζοντας ότι η νέα εθνική πολιτική για το νερό είναι υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη, ενισχύοντας τον δημόσιο χαρακτήρα του, εξασφαλίζοντας πρόσβαση για όλους και προστατεύοντας τον φυσικό πόρο για τις επόμενες γενιές. «Ενώνουμε τις δυνάμεις, επενδύουμε στις υποδομές, στην αποτελεσματικότητα και στη διαφάνεια», δήλωσε.