Το 2024, η Ελλάδα κατέγραψε σημαντική αύξηση στις δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α), φτάνοντας τα 3,62 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει αύξηση 7,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία που δημοσίευσε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, και τα οποία έχουν ήδη κοινοποιηθεί στη Eurostat.
Οι συνολικές δαπάνες Ε&Α ανήλθαν στα 3.621,36 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 256,25 εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με τα 3.365,11 εκατομμύρια ευρώ του 2023. Η «Ένταση Ε&Α», που μετρά τις δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης ως ποσοστό του ΑΕΠ, έφτασε το 1,53%, ξεπερνώντας το αντίστοιχο ποσοστό του 2023. Η αύξηση αυτή των δαπανών Ε&Α ήταν μεγαλύτερη από την αύξηση του ΑΕΠ, η οποία διαμορφώθηκε στο 5,4%.
Στην κατάταξη των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα βρίσκεται στη 13η θέση όσον αφορά την ένταση Ε&Α. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε μείωση στο προσωπικό που απασχολείται σε δραστηριότητες Ε&Α. Συνολικά, το προσωπικό σε Ισοδύναμα Πλήρους Απασχόλησης (ΙΠΑ) ανήλθε σε 69.124 το 2024, από 73.263 το 2023, σημειώνοντας πτώση 5,7%. Το ερευνητικό προσωπικό συγκεκριμένα μειώθηκε σε 50.892 ΙΠΑ από 54.679 το 2023, καταγράφοντας μείωση 6,9%.
Οι επιχειρήσεις καλύπτουν το 54,8% των δαπανών
Ο επιχειρηματικός τομέας συνέβαλε σημαντικά στις δαπάνες Ε&Α για το 2024, πραγματοποιώντας επενδύσεις ύψους 1.985,65 εκατομμυρίων ευρώ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 54,8% του συνόλου. Ακολουθεί ο τομέας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με 911,03 εκατομμύρια ευρώ (25,2% του συνόλου) και ο κρατικός τομέας με 706,52 εκατομμύρια ευρώ (19,5%). Οι δαπάνες των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων ήταν 18,16 εκατομμύρια ευρώ.
Στον επιχειρηματικό τομέα, οι κλάδοι που ξεχώρισαν για τη συνεισφορά τους στις δαπάνες Ε&Α περιλαμβάνουν την Ενημέρωση και Επικοινωνία, τα Ορυχεία και Λατομεία, τις Χρηματοπιστωτικές και Ασφαλιστικές Δραστηριότητες, τις Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες, το Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο, καθώς και την παραγωγή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και φαρμακευτικών σκευασμάτων. Οι δαπάνες Ε&Α στον ευρύτερο τομέα Πληροφοριών και Επικοινωνίας έφτασαν τα 361,43 εκατομμύρια ευρώ.
Πρωταγωνιστεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην απασχόληση
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση κατέχει την πρωτοκαθεδρία στην απασχόληση για δραστηριότητες Ε&Α, με 29.860 ΙΠΑ, που αντιστοιχούν στο 43,2% του συνόλου. Στον επιχειρηματικό τομέα καταγράφηκαν 23.012 ΙΠΑ, ενώ στον κρατικό τομέα 15.898 ΙΠΑ. Στα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα απασχολούνταν 354 ΙΠΑ.
Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι δαπάνες κατευθύνθηκαν κυρίως σε βασική έρευνα (525,94 εκατομμύρια ευρώ) και εφαρμοσμένη έρευνα (310,64 εκατομμύρια ευρώ). Τα επιστημονικά πεδία που δέχτηκαν τις μεγαλύτερες δαπάνες ήταν η Ιατρική και οι Επιστήμες Υγείας, οι Επιστήμες Μηχανικού και Τεχνολογία, και οι Κοινωνικές Επιστήμες.
Οι επιχειρήσεις η μεγαλύτερη πηγή χρηματοδότησης
Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αποτέλεσαν την κύρια πηγή χρηματοδότησης για τις δαπάνες Ε&Α, διαθέτοντας 1.682,79 εκατομμύρια ευρώ. Η κρατική χρηματοδότηση ανήλθε σε 1.164,46 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτό το ποσό, 762,87 εκατομμύρια ευρώ προήλθαν από τον τακτικό προϋπολογισμό, 248,72 εκατομμύρια ευρώ από προγράμματα ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και 152,87 εκατομμύρια ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και άλλες κρατικές πηγές. Επιπλέον, 476,98 εκατομμύρια ευρώ προήλθαν από ανταγωνιστικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Αττική συγκεντρώνει το 54,7% των δαπανών
Η Περιφέρεια Αττικής πρωτοστατεί στις δραστηριότητες Ε&Α, με δαπάνες 1.982,39 εκατομμυρίων ευρώ, που αντιστοιχούν στο 54,7% του συνόλου. Στην Αττική καταγράφηκαν επίσης 34.413 ΙΠΑ προσωπικού Ε&Α, ποσοστό 49,8% του συνολικού προσωπικού. Ως προς την ένταση Ε&Α, υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο του 1,53% βρέθηκαν η Κεντρική Μακεδονία (2,22%), η Αττική (1,72%) και η Κρήτη (1,55%).
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από τη στατιστική έρευνα του ΕΚΤ, η οποία καλύπτει τις δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης στους τομείς των επιχειρήσεων, της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, του κρατικού τομέα και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων.