Δημογραφικό Ζήτημα στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Λύσεις
Το δημογραφικό ζήτημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα αναμένεται να επιδεινωθεί στις επόμενες δεκαετίες, με τις δημόσιες και ιδιωτικές πρωτοβουλίες να αναζητούν τρόπους για την αντιμετώπισή του. Αυτό το θέμα αποτέλεσε κεντρικό άξονα συζήτησης στο 10ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το οποίο ολοκληρώθηκε σήμερα (12.04.2025). Στο φόρουμ συμμετείχαν φορείς, οικονομολόγοι και νομικοί που ανέλυσαν τις συνέπειες του δημογραφικού προβλήματος στη χώρα μας.
Σύμφωνα με την Επικεφαλής της Μονάδας Ειδικών για την Απασχόληση και Κοινωνικές Υποθέσεις,Ειρήνη Ανδριοπούλου,οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας μπορεί να μειωθεί κατά περίπου 25% μέχρι το 2070. Παράλληλα, παρατήρησε ότι τα τελευταία δέκα χρόνια σημειώθηκε αύξηση 10% στον πληθυσμό άνω των 65 ετών και 24% στους άνω των 80 ετών, ενώ ο συνολικός πληθυσμός έχει μειωθεί κατά 6%. Η πρόκληση είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας μέσω μεταρρυθμίσεων που θα εξασφαλίσουν τη συνταξιοδοτική επάρκεια.
Ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Πάνος Τσακλόγλου τόνισε ότι δεν αρκεί μόνο η εξασφάλιση συντάξεων αλλά πρέπει να εξεταστεί αν το σύστημα μπορεί να υποστηρίξει υψηλότερες παροχές στους ασφαλισμένους. Ανέφερε μάλιστα ότι η χρεοκοπία της χώρας σε προηγούμενες δεκαετίες σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με τη δομή του συνταξιοδοτικού συστήματος προτού καν φανεί η επίδραση του δημογραφικού ζητήματος. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα κι έχουν λάβει μέτρα όπως περιορισμούς στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
“Αν οι νέοι αποφασίσουν να μην αποκτήσουν παιδιά”, κατέληξε ο κ.Τσακλόγλου “η σύνταξη στο μέλλον θα είναι μηδενική”.
Προτάσεις για Βελτίωση της Κατάστασης
Η Πρόεδρος ΔΣ και Διευθύνουσα Σύμβουλος της NN Hellas Φιλίππα Μιχάλη υπογράμμισε τη σημασία των πρώτων βημάτων που μπορούν να κάνουν οι πολίτες ώστε να διασφαλίσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής κατά τη διάρκεια της σύνταξης τους. Όπως δήλωσε: “Το δημογραφικό πρόβλημα είναι υπαρκτό και εντείνεται”. Οι μεγαλύτερης ηλικίας πολίτες προσβλέπουν σε ενεργές συνταξιοδοτήσεις όπου θα μπορούν όχι μόνο να ταξιδεύουν αλλά και να αξιοποιούν τον χρόνο τους δημιουργικά.
Η κα Μιχάλη τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης μιας αποταμιευτικής κουλτούρας από νεαρή ηλικία καθώς επίσης τη σημασία φορολογικών κινήτρων καθώς νέα ασφαλιστικά προϊόντα μπορούν επίσης να συμβάλουν στην κάλυψη αυτών των αναγκών.
Μακροχρόνια Στρατηγική για το Ασφαλιστικό Σύστημα
Ο Κωστής Καπόπουλος από την Alpha Bank επισήμανε πως απαιτούνται μακροχρόνια σχέδια για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος τα οποία σχετίζονται με τον οικονομικό πολλαπλασιασμό στο μέλλον. Αναφέρθηκε στην ανάγκη αύξησης του ποσοστού απασχόλησης στην Ελλάδα καθώς αυτό παραμένει χαμηλό συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρά τις πολλές ώρες εργασίας των Ελλήνων.
Νομικές Διαστάσεις του Δημογραφικού Ζητήματος
Aπό πλευράς δικαιοσύνης, η καθηγήτρια Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου ανέφερε πως το Σύνταγμα προϋποθέτει κοινωνική ασφάλιση σε σχέση με εργασία διαφορετικών κατηγοριών εργαζομένων χωρίς όμως μια δικαιότερη προσέγγιση προς όλους τους πολίτες σήμερα.
“Δεν έχω πειστεί ότι το ισχύον σύστημα μπορεί να μας οδηγήσει σε διαγενεακή δικαιοσύνη”, δήλωσε χαρακτηριστικά κλείνοντας την εισήγησή της.
Tην εκδήλωση διεύθυνε η Καθηγήτρια Οικονομικής Δημογραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αλεξάνδρα Τραγάκη.