Ανησυχητικές είναι οι ενδείξεις που καταγράφονται από το πρώτο τρίμηνο του 2026, υποδεικνύοντας την επιστροφή του πληθωρισμού απληστίας (greedflation) στην ελληνική οικονομία. Η πρόσφατη κρίση στο Ιράν και η συνακόλουθη εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου φαίνεται πως λειτούργησαν ως αφορμή για πολλές επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών, όχι για την κάλυψη αυξημένου κόστους, αλλά με στόχο την ενίσχυση της κερδοφορίας τους.
Τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαιώνουν αυτή τη δυναμική, υποδεικνύοντας ότι το νέο κύμα ακρίβειας στις αρχές του έτους δεν δικαιολογείται από τα θεμελιώδη μεγέθη του κόστους. Η εγχώρια αγορά, άλλωστε, φάνηκε να έχει ήδη «εκπαιδευτεί» σε παρόμοιες πρακτικές από την προηγούμενη κρίση του 2022, που συνδέθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η διάρθρωση των νέων ανατιμήσεων είναι εμφανής στα δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος. Οι εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις αποτυπώνονται στις μεταβολές του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τα μοναδιαία κέρδη, το μοναδιαίο κόστος εργασίας και τους μοναδιαίους καθαρούς φόρους.
 για να ανακτήσουν και να επιβάλουν εκ νέου την τιμολογιακή τους δύναμη, όπως συνέβη και με τον πόλεμο στην Ουκρανία.</p><p><strong>Η «χρυσή» χρονιά του 2025</strong></p><p>Η νέα έξαρση του πληθωρισμού απληστίας βασίζεται στην εξαιρετικά ισχυρή θέση που εξασφάλισε ο επιχειρηματικός τομέας τα προηγούμενα χρόνια. Το 2025, παρά την επιδείνωση του διεθνούς μακροοικονομικού περιβάλλοντος λόγω αυξημένου προστατευτισμού και υψηλότερων δασμών, η κερδοφορία των ελληνικών μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων παρέμεινε σχεδόν στα ίδια υψηλά επίπεδα με το 2024.</p><p>Τα στοιχεία υποδεικνύουν έναν επιχειρηματικό τομέα που θωρακίζει τα κέρδη του:</p><ul><li>Το μερίδιο καθαρού κέρδους (ο λόγος του καθαρού λειτουργικού πλεονάσματος προς την καθαρή προστιθέμενη αξία) ανήλθε σε 27,3% το 2025, σημειώνοντας μικρή αύξηση σε σχέση με το 26,9% του 2024.</li><li>Το ακαθάριστο μερίδιο κέρδους παρέμεινε απολύτως σταθερό στο 39,1%.</li><li>Η κερδοφορία έχει σταθεροποιηθεί σε επίπεδα πολύ ανώτερα της προ πανδημίας περιόδου, καθώς η τριετία 2017-2019 είχε μέσο όρο μόλις 25,2%.</li><li>Το καθαρό λειτουργικό πλεόνασμα αυξήθηκε θεαματικά κατά 9,0% το 2025, σε σύγκριση με αύξηση μόλις 0,2% το 2024.</li></ul><p>Αυτή η ανθεκτικότητα ευνοήθηκε από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση, τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) και την ενσωμάτωση τεχνολογιών, σύμφωνα με την ΤτΕ. Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι οι πληθωριστικές πιέσεις του παρελθόντος ενίσχυσαν μόνιμα την τιμολογιακή δύναμη των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε ολιγοπωλιακούς κλάδους με χαμηλό ανταγωνισμό.</p><p><strong>Ήπιες οι πιέσεις στον πληθωρισμό από τους μισθούς</strong></p><p>Το εργατικό κόστος δεν φαίνεται να ασκεί πίεση στον πληθωρισμό το α΄ τρίμηνο του 2026. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των συνολικών αμοιβών επιβραδύνθηκε στο 4,5%, έναντι 7,0% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, η αύξηση των αμοιβών ανά μισθωτό υποχώρησε στο 3,3% από 4,2%.</p><p>Ως αποτέλεσμα, ο ετήσιος ρυθμός ανόδου του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος υποχώρησε στο 1,7% από 2,4%. Είναι σαφές ότι οι εργαζόμενοι δεν «φούσκωσαν» τον πληθωρισμό της φετινής άνοιξης.</p><p><strong>Ουκρανία, Ιράν: Οι κρίσεις γίνονται ευκαιρία</strong></p><p>Ο όρος «πληθωρισμός απληστίας» (greedflation) προκύπτει από τη σύνθεση των αγγλικών λέξεων greed (απληστία) και inflation (πληθωρισμός). Στη διεθνή οικονομική ορολογία, περιγράφει το φαινόμενο όπου ο πληθωρισμός οδηγείται και συντηρείται κυρίως από την επιδίωξη των εταιρειών να μεγιστοποιήσουν ή να διευρύνουν τα περιθώρια κέρδους τους, αντί να αποτελεί φυσικό επακόλουθο της αναλογικής αύξησης του κόστους παραγωγής, των πρώτων υλών ή των μισθών.</p><p>Βασική συνιστώσα του πληθωρισμού απληστίας είναι η εκμετάλλευση των κρίσεων (crisis exploitation). Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν γενικευμένα εξωγενή σοκ (όπως γεωπολιτικές συγκρούσεις, ενεργειακές κρίσεις, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα ή πανδημίες) ως «άλλοθι» για να προχωρήσουν σε ανατιμήσεις που ξεπερνούν την αύξηση του κόστους.</p><p>Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικές στην εκμετάλλευση των κρίσεων. Η σημερινή τους συμπεριφορά μοιάζει πιστό αντίγραφο της στρατηγικής που ακολουθήθηκε αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Τότε, το αρχικό σοκ στις διεθνείς αγορές ήταν τεράστιο: οι τιμές του φυσικού αερίου, του πετρελαίου, των σιτηρών και των λιπασμάτων εκτοξεύτηκαν, προκαλώντας μια δικαιολογημένη αλυσίδα ανατιμήσεων σε όλα τα στάδια της παραγωγής.</p><p>Ωστόσο, αυτό που ξεκίνησε ως «εισαγόμενος πληθωρισμός κόστους», γρήγορα μεταλλάχθηκε. Όταν από τα τέλη του 2022 και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023 οι διεθνείς τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών άρχισαν να υποχωρούν, επιστρέφοντας στα προ πολέμου επίπεδα, οι τιμές στα ελληνικά ράφια όχι μόνο δεν έπεσαν, αλλά συνέχισαν να ανεβαίνουν.</p><p>Στην ελληνική αγορά επικράτησε επίσης το φαινόμενο της ακαμψίας τιμών (“sticky prices”) που συνδέεται με τον πληθωρισμό απληστίας. Εταιρείες διύλισης, πάροχοι ενέργειας και, κυρίως, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τροφίμων, απορρόφησαν τη μείωση του κόστους ως καθαρό κέρδος. Παράλληλα, επιστράτευσαν πρακτικές όπως το shrinkflation (μικρότερες συσκευασίες στην ίδια ή υψηλότερη τιμή), ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους τους.</p><p>Όπως είχε καταδείξει και το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το 2022-2023 ο πληθωρισμός στην Ελλάδα μετατράπηκε καθαρά σε κερδοσκοπικό, με τα εταιρικά κέρδη να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά, καταγράφοντας μια βίαιη αναδιανομή πλούτου εις βάρος των μισθωτών. Αυτό ακριβώς το επιτυχημένο (για τα εταιρικά ταμεία) πείραμα της διετίας 2022-2023, επαναλαμβάνεται σήμερα με αφορμή το Ιράν.</p></div></div><nav class=)
