Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ) τονίζει με ανακοίνωσή του ότι η πρόσφατη απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ για επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αποτελεί μια εξέλιξη με σοβαρές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, πλήττοντας άμεσα την αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας και ευρύτερα το βιομηχανικό οικοσύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ΕΒΕΠ υπενθυμίζει την καίρια σημασία της αυτοκινητοβιομηχανίας στην ΕΕ, η οποία απασχολεί 13,6 εκατομμύρια εργαζομένους, συνεισφέρει στο 8,1% των θέσεων εργασίας στη μεταποίηση, παράγει φορολογικά έσοδα 414,7 δισ. ευρώ και διασφαλίζει εμπορικό πλεόνασμα 93,9 δισ. ευρώ για την Ένωση.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, το μέτρο δεν αποτελεί απλώς προστατευτιστική εμπορική πολιτική, αλλά μια στρατηγική κίνηση που επαναχαράζει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο και επιφέρει δυσμενείς συνέπειες στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ενώ ένας συμφωνημένος δασμός 15% θα ήταν βαρύς αλλά διαχειρίσιμος, ο δασμός 25% ανεβάζει τον κίνδυνο σε νέα κατηγορία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες πωλήσεων και να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε προμηθευτές, εταιρείες ανταλλακτικών, logistics και θέσεις εργασίας. Ο νέος δασμός αυξάνει δραματικά το κόστος εξαγωγής ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στην αμερικανική αγορά. Τα οχήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη γίνονται πιο ακριβά για τον Αμερικανό καταναλωτή, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους σε σχέση με τα αμερικανικά και τα ασιατικά μοντέλα. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με το δίλημμα της μετακύλισης του κόστους στους καταναλωτές ή της μείωσης των κερδών τους, με αμφότερες τις επιλογές να συνεπάγονται απώλειες.
Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο των επιπτώσεων, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ. Μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες εξαρτώνται σημαντικά από την αμερικανική αγορά. Η επιβολή των δασμών αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση των εξαγωγών, πτώση της παραγωγής και πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας. Εκτιμάται ότι η Γερμανία θα μπορούσε να χάσει περίπου 15 δισ. ευρώ παραγωγής, λόγω μιας πιθανής μείωσης των εξαγωγών έως 7%. Το πλήγμα όμως δεν περιορίζεται στους κατασκευαστές, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους προμηθευτές εξαρτημάτων έως τις μεταφορικές εταιρείες και τις υπηρεσίες logistics.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι επιπτώσεις έχουν χαρακτήρα «ντόμινο». Η αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με ισχυρές διασυνδέσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία, οι οποίες συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή εξαρτημάτων και υποσυστημάτων, θα επηρεαστούν έμμεσα από τη μειωμένη ζήτηση. Έτσι, οι δασμοί πλήττουν όχι μόνο τις εξαγωγές, αλλά και τη συνολική βιομηχανική δραστηριότητα της Ευρώπης. Οι συνολικές εξαγωγές αυτοκινήτων της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, που το 2025 κινούνταν περίπου στα 31 δισ. ευρώ, παρουσίασαν μείωση 21% σε αξία και 13,5% σε όγκο, σε σχέση με το 2024, όταν έφταναν σχεδόν τα 39 δισ. ευρώ για τα νέα οχήματα συνολικά.
Επιπλέον, όπως σημειώνει το ΕΒΕΠ, οι αμερικανικοί δασμοί λειτουργούν ως μοχλός πίεσης για τη μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ωθούνται να αυξήσουν τις επενδύσεις τους σε αμερικανικές μονάδες παραγωγής, προκειμένου να αποφύγουν τους δασμούς. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης, με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά της.
Σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, η αβεβαιότητα που προκαλεί η επιβολή δασμών επηρεάζει αρνητικά τις αγορές. Οι μετοχές των αυτοκινητοβιομηχανιών πιέζονται, ενώ οι επενδυτές αντιμετωπίζουν αυξημένο ρίσκο. Η έλλειψη σταθερότητας περιπλέκει τον στρατηγικό σχεδιασμό και την υλοποίηση μελλοντικών επενδυτικών σχεδίων, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού από την Κίνα.
Τέλος, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος κλιμάκωσης, οδηγώντας σε έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ. Η πιθανότητα ευρωπαϊκών αντιμέτρων, όπως η επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, θα μπορούσε να εκκινήσει έναν νέο φαύλο κύκλο προστατευτισμού με εκτεταμένες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Σύμφωνα με στοιχεία του 2025, η ετήσια επιβάρυνση από τους δασμούς, που ανέρχεται σε 4,6 δισ. ευρώ, αναμένεται να αυξηθεί σε 7,7 δισ. ευρώ.
Συνολικά, οι δασμοί 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν μια εξέλιξη που ξεπερνά τα όρια του κλάδου. Αγγίζουν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, την απασχόληση και υποβαθμίζοντας τη θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία.
Δήλωση
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει: «Η επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τις ΗΠΑ δεν είναι απλώς μια εμπορική κίνηση, αλλά μια γεωοικονομική στρατηγική με βαθιές επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία. Μεγάλο πλήγμα δέχεται η αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας, που είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ. Η ΕΕ, από την πλευρά της, επικαλείται τη λεγόμενη Συμφωνία της Σκωτίας του 2025, η οποία αφορά στην εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ και περιλαμβάνει ενιαίο δασμό 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα και τα αυτοκίνητα. Το επιπλέον κόστος των δασμών, από το 15% στο 25% για αυτοκίνητα και φορτηγά, ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η πραγματική οικονομική ζημιά μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη, λόγω απώλειας πωλήσεων, μείωσης παραγωγής και μεταφοράς επενδύσεων εκτός Ευρώπης.»