Συγκλονιστικά στοιχεία έρχονται στο φως μέσω της επιχείρησης «Θερισμός» του «Ελληνικού FBI», φέρνοντας στο προσκήνιο ένα εκτεταμένο δίκτυο που φέρεται να εκμεταλλευόταν επί χρόνια τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα συστημικά του κενά. Μέσω ψευδών δηλώσεων, πλαστών στοιχείων και παράνομων επιδοτήσεων, επιτεύχθηκε η απόσπαση εκατομμυρίων ευρώ. Οι έως τώρα έρευνες έχουν οδηγήσει σε 1.151 κατηγορούμενους, δεκάδες συλλήψεις και αποκαλύψεις που καταδεικνύουν τη δράση οργανωμένων ομάδων σε όλη την Ελλάδα, αντί για μεμονωμένες περιπτώσεις.
Η δημοσιογραφική ανάλυση στοιχείων της Ελληνικής Αστυνομίας, που τους τελευταίους έξι μήνες εξάρθρωσε πέντε εγκληματικές ομάδες με δράση από την Κρήτη έως τη βόρεια Ελλάδα, αναδεικνύει την έντονη και μακροχρόνια εμπλοκή της οργανωμένης μαφίας, η οποία δεν σχετίζεται με τον αγροτικό κόσμο, στην παράνομη απομύζηση ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι φάκελοι της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ) καταδεικνύουν ότι η δράση του οργανωμένου εγκλήματος χρονολογείται τουλάχιστον από το 2018, μία ακόμα ένδειξη της διαχρονικότητας των προβλημάτων στον τομέα των αγροτικών επιδοτήσεων. Ταυτόχρονα, η έρευνα καταρρίπτει την επικρατούσα εικόνα ότι οι απάτες διαπράττονταν πρωτίστως από γεωργούς και κτηνοτρόφους με πολιτικές διασυνδέσεις.
«Θερισμός» με πάνω από 1.000 κατηγορούμενους
Οι επιχειρήσεις της ΔΑΟΕ, με κωδική ονομασία «Θερισμός», ξεκίνησαν με εντολή της σημερινής πολιτικής ηγεσίας πολύ πριν η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ γίνει ευρέως γνωστή, και οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί.
Οι κατηγορούμενοι για εμπλοκή στις πέντε υποθέσεις που διαλευκανε το «ελληνικό FBI» ανέρχονται σε 1.151. Μέχρι σήμερα, έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 90 άτομα, εκ των οποίων τουλάχιστον 17 έχουν κριθεί προφυλακιστέοι, ενώ περίπου 40 κρατήθηκαν προσωρινά και στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.
Η οικονομική ζημία από τη δράση των πέντε εγκληματικών ομάδων, αν και δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη με απόλυτη ακρίβεια λόγω της συνεχιζόμενης έρευνας, εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.
«Δεν πρόκειται για μεμονωμένες «μικρές» υποθέσεις, αν και αυτές υπάρχουν και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί ή είναι υπόδικοι», δήλωσε κυβερνητική πηγή, αναφερόμενη στα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχουν δεσμευτεί στο πλαίσιο διάφορων ερευνών στην Ελλάδα. «Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις, όμως, βλέπουμε οργανωμένες ομάδες με διακριτούς ρόλους, ιεραρχία και πολυετή δράση. Πρόκειται για μια πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία δεν είναι ευρέως γνωστή στο κοινό».
Οι Τρόποι Δράσης (Modi Operandi)
Η εξέταση των πέντε μεγάλων υποθέσεων αποκαλύπτει κοινούς τρόπους δράσης των εγκληματικών ομάδων:
- Εντοπισμός Αδήλωτων Εκτάσεων: Οι ομάδες εντόπιζαν αγροτεμάχια με δικαιώματα επιδοτήσεων, τα οποία όμως δεν είχαν δηλωθεί από άλλους αιτούντες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Συχνά, επρόκειτο για εκτάσεις που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε θανόντες ή ακόμη και στο Δημόσιο.
- Πλαστογραφία και Ψευδείς Δηλώσεις: Ηγετικά μέλη των οργανώσεων ή μέλη με λογιστικές γνώσεις, κατέχωναν τα γήπεδα στη δήλωση ακίνητης περιουσίας συνεργατών ή συγγενών τους, οι οποίοι εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Με αυτό το ψευδές αποδεικτικό κυριότητας, υποβάλλονταν αιτήσεις για επιδοτήσεις.
- Διαγραφή Ιχνών: Οι εγγραφές των γηπέδων στο Ε9 των δήθεν ιδιοκτητών διαγράφονταν λίγο αργότερα, με σκοπό τη διαγραφή των ιχνών της απάτης.
- «Φούσκωμα» Κοπαδιών: Δράστες που εμφάνιζονταν ως ιδιοκτήτες βοσκοτόπων «φούσκωναν» το μέγεθος των κοπαδιών τους για να διεκδικήσουν μεγαλύτερα οφέλη.
- Συνεργασία με Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων: Σε δύο περιπτώσεις, οι εγκληματικές ομάδες υποστηρίζονταν από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, οι οποίοι λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι. Αυτό τους παρείχε πρόσβαση σε χαρτογραφικές αποτυπώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ για ευκολότερο εντοπισμό αδήλωτων αγροτεμαχίων, ή ευνοϊκή μεταχείριση στην καταχώριση των αιτήσεών τους.
- Εικονικές Εταιρείες και Παραστατικά: Μια εγκληματική ομάδα ίδρυσε δύο εταιρείες που διακινούσαν εικονικά παραστατικά πώλησης και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Οι συνεργάτες αυτών των εταιρειών υπέβαλαν αιτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, επισυνάπτοντας τα παράτυπα τιμολόγια ως «αποδεικτικά» της «δραστηριότητάς» τους, αποκομίζοντας τα παράνομα κέρδη.
Γεωγραφική Διασπορά και Συστηματική Αντιμετώπιση
Η ευρεία γεωγραφική διασπορά των κατηγορούμενων υπογραμμίζει τη διείσδυση του οργανωμένου εγκλήματος στον χώρο των αγροτικών επιδοτήσεων. Οι εξαρθρωθείσες οργανώσεις δρούσαν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας:
- Κρήτη και Σάμος: Η πρώτη οργάνωση, με πάνω από 40 κατηγορούμενους.
- Κιλκίς και Βόρεια Ελλάδα: Η δεύτερη οργάνωση, με 290 εμπλεκόμενα άτομα.
- Πολλές Περιοχές της Κρήτης: Μία ομάδα που διαλευκανθηκε τον Μάιο.
- Μακεδονία με εκτεταμένη εμβέλεια: Δύο ομάδες με «έδρα» τη Μακεδονία, αλλά «πλοκάμια» που έφταναν έως την Κρήτη, την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Μία από αυτές, ενεργή τουλάχιστον από το 2018, περιλαμβάνει 404 κατηγορούμενους.
Η ελληνική Δικαιοσύνη και η Αστυνομία δίνουν μεγάλη έμφαση στην καταπολέμηση της παράνομης άντλησης αγροτικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν παραγγελθεί συνολικά 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις ενισχύσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορούν τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα, με τις πρώτες ενέργειες να χρονολογούνται από το 2010.
«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση και αξιολόγηση στοιχείων. Η δουλειά είναι πολλή, αλλά είναι σημαντικό να βλέπεις την προσπάθεια να αποφέρει καρπούς», δήλωσε ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ, τονίζοντας τη σημασία των μετρήσιμων αποτελεσμάτων και της συνεχούς κατανόησης της λειτουργίας των εγκληματικών ομάδων. Πέραν των ερευνών που εποπτεύει ο εισαγγελέας για το «ελληνικό FBI», εξελίσσονται και έχουν ολοκληρωθεί έρευνες που έχουν παραγγείλει εισαγγελείς πρωτοδικών και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.