Η Ελλάδα κατέχει την πανευρωπαϊκή “πρωτιά” στους φόρους που επιβάλλονται στην αμόλυβδη βενζίνη, ενώ το πετρέλαιο κίνησης αντιμετωπίζει μια πιο ήπια φορολογική πολιτική. Παρά τη δυσβάσταχτη φορολόγηση, η κυβέρνηση δείχνει απρόθυμη να επανεξετάσει τα μνημονιακά μέτρα, καθώς τα έσοδα είναι σημαντικά. Αντ’ αυτού, καταφεύγει σε “ασπιρίνες” όπως το fuel pass, προσφέροντας προσωρινές λύσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ όσον αφορά το ποσοστό των φόρων στην τελική τιμή της αμόλυβδης (Euro-super 95). Για κάθε 100 ευρώ που δαπανάται στο πρατήριο, σχεδόν 56 ευρώ αφορούν φόρους.
Συγκεκριμένα, η τελική τιμή στη χώρα μας ανέρχεται σε 1.977,00 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, με την τιμή προ φόρων να είναι μόλις 879,01 ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε φόρους που αγγίζουν το ιλιγγιώδες 55,54%. Μόνο η Μάλτα ξεπερνά ελαφρώς την Ελλάδα με 56,25%, αν και η τελική τιμή εκεί είναι σημαντικά χαμηλότερη.
| Χώρα | Τελική Τιμή (€) | Τιμή προ Φόρων (€) | Συμμετοχή Φόρων (%) |
|---|---|---|---|
| Μάλτα | 1.340,00 | 586,21 | 56,25% |
| Ελλάδα | 1.977,00 | 879,01 | 55,54% |
| Ιρλανδία | 1.720,20 | 794,36 | 53,82% |
| Φινλανδία | 2.162,95 | 1.001,05 | 53,72% |
| Ολλανδία | 2.340,59 | 1.086,37 | 53,59% |
| Εσθονία | 1.742,00 | 811,84 | 53,40% |
| Ιταλία | 1.910,32 | 892,94 | 53,26% |
| Γερμανία | 2.192,00 | 1.039,32 | 52,59% |
| Λετονία | 1.812,25 | 880,57 | 51,41% |
| Ρουμανία | 1.720,72 | 838,24 | 51,29% |
| Σλοβακία | 1.713,00 | 839,03 | 51,02% |
| Γαλλία | 2.010,09 | 984,88 | 51,00% |
| Σλοβενία | 1.586,60 | 783,25 | 50,63% |
| Αυστρία | 1.833,00 | 921,23 | 49,74% |
| Βέλγιο | 1.856,10 | 933,81 | 49,69% |
| Πορτογαλία | 1.972,00 | 993,04 | 49,64% |
| Λιθουανία | 1.769,23 | 900,17 | 49,12% |
| Δανία | 2.458,67 | 1.256,76 | 48,88% |
| Τσεχία | 1.720,26 | 890,90 | 48,21% |
| Λουξεμβούργο | 1.726,00 | 906,10 | 47,50% |
| Κροατία | 1.601,00 | 848,49 | 47,00% |
| Ουγγαρία | 1.641,77 | 898,24 | 45,29% |
| Πολωνία | 1.681,90 | 947,44 | 43,67% |
| Βουλγαρία | 1.476,90 | 867,73 | 41,25% |
| Κύπρος | 1.484,92 | 878,13 | 40,86% |
| Ισπανία | 1.581,92 | 984,68 | 37,75% |
| Σουηδία | 1.439,11 | 1.009,14 | 29,88% |
| Ευρωζώνη (20 χώρες) | 1.962,43 | 968,45 | 50,65% |
| Ευρωπαϊκή Ένωση (27 χώρες) | 1.908,62 | 967,48 | 49,31% |
Η ελληνική φορολογική επιβάρυνση αποκλίνει σημαντικά από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους. Στην Ευρωζώνη (20 χώρες), ο μέσος όρος συμμετοχής φόρων είναι 50,65%, ενώ στην ΕΕ (27 χώρες) ανέρχεται σε 49,31%.
Για συγκριτικούς λόγους, χώρες όπως η Ισπανία (37,75%) και η Σουηδία (29,88%) διατηρούν τη φορολογία της αμόλυβδης σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Στην Κύπρο, η επιβάρυνση είναι μόλις 40,86%.
Ηπιότερη Φορολογική Μεταχείριση του Πετρελαίου Κίνησης
Σε αντίθεση με την αμόλυβδη, η εικόνα του πετρελαίου κίνησης είναι εντελώς διαφορετική. Το ελληνικό κράτος επιβάλλει σημαντικά χαμηλότερη φορολογία, τοποθετώντας τη χώρα πολύ χαμηλότερα στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Αυτή η στρατηγική επιλογή για το ντίζελ συνδέεται άμεσα με τη σημασία του για τις εμπορευματικές μεταφορές και την επίδρασή του στις γενικές τιμές της αγοράς.
Με την τελική τιμή του ντίζελ να διαμορφώνεται στα 1.950,00 ευρώ ανά 1.000 λίτρα (με τιμή προ φόρων 1.148,25 ευρώ), το ποσοστό συμμετοχής των φόρων στην τελική τιμή ανέρχεται στο 41,12%.
Το ποσοστό αυτό τοποθετεί την Ελλάδα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο:
- Ο μέσος όρος συμμετοχής φόρων στην Ευρωζώνη είναι 43,91%.
- Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 43,21%.
Στο πετρέλαιο κίνησης, τους υψηλότερους φόρους στην Ευρώπη επιβάλλουν η Μάλτα (54,30%) και η Ιταλία (51,05%), ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Συνεχείς Αναπροσαρμογές στην Ευρώπη, Ακινησία στην Ελλάδα
Ενώ η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους φόρους των καυσίμων ως «ιερή αγελάδα», αποφεύγοντας ουσιαστικές παρεμβάσεις, οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε συνεχείς προσαρμογές μετά την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα ευρωπαϊκά κράτη πραγματοποίησαν ένα άνευ προηγουμένου μπαράζ φορολογικών παρεμβάσεων την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2026, με σκοπό την αναχαίτιση της αύξησης των τιμών στα πρατήρια και την προστασία των καταναλωτών. Από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο, παρατηρήθηκε μια πραγματική «καταιγίδα» αλλαγών στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και τον ΦΠΑ σε βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης και πετρέλαιο θέρμανσης.
Η Σλοβενία και η Ουγγαρία ξεκίνησαν τις μειώσεις στα μέσα Μαρτίου, ακολουθούμενες από μεγάλες οικονομίες όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Η Ισπανία, μάλιστα, εφάρμοσε συνδυαστική προσωρινή μείωση τόσο του ΦΠΑ όσο και του ΕΦΚ σε όλα τα καύσιμα.
Η τάση αυτή εξαπλώθηκε γρήγορα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με την Ιρλανδία, την Κροατία και την Πολωνία να εφαρμόζουν τα δικά τους πακέτα ελαφρύνσεων. Τον Απρίλιο, η Κύπρος, η Αυστρία, η Τσεχία, η Λιθουανία, η Ρουμανία, η Γερμανία και η Σουηδία προστέθηκαν στο κύμα των μειώσεων.
Το «Φορολογικό Ασανσέρ» της Πορτογαλίας
Η Πορτογαλία ξεχώρισε υιοθετώντας ένα εξαιρετικά δυναμικό μοντέλο συνεχών αναπροσαρμογών. Η Λισαβόνα προχώρησε σε εβδομαδιαίες αυξομειώσεις του ΕΦΚ καθ’ όλη τη διάρκεια του εξαμήνου, προσπαθώντας να αντισταθμίζει πλήρως τις μεταβολές των διεθνών τιμών της αγοράς.
Σταδιακή Απόσυρση των Μέτρων και Αυξήσεις (Μάιος – Ιούλιος)
Καθώς το καλοκαίρι πλησίαζε, η δημοσιονομική πίεση και οι συνθήκες της αγοράς οδήγησαν αρκετές χώρες σε μερική αναδίπλωση. Από τον Μάιο, ξεκίνησαν δειλά-δειλά οι πρώτες αυξήσεις και ο τερματισμός των έκτακτων μέτρων. Η Αυστρία, η Ιταλία, η Λιθουανία, η Κροατία και η Πολωνία άρχισαν να αυξάνουν σταδιακά τους φόρους ή να καταργούν τις ελαφρύνσεις.
Παρόλα αυτά, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις σχετικά με τον πόλεμο και τις επιπτώσεις του στις τιμές των καυσίμων. Αναμένονται νέες παρεμβάσεις πριν το τέλος του καλοκαιριού, ιδίως εάν η τιμή του Brent σταθεροποιηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.